De invloed van een rollator op de lichaamshouding
Een rollator is veel meer dan alleen een stuk metaal met wieltjes.
Het is een steun in de rug, letterlijk en figuurlijk. Toch zie je vaak dat mensen er verkeerd mee omgaan, zonder dat ze het door hebben. Ze leunen te ver voorover of trekken hun schouders op.
Dat zorgt voor pijn in de rug, nek en schouders. Een rollator hoort je lichaam te ontlasten, niet te belasten.
In dit stuk lees je hoe je dat voor elkaar krijgt. Want met een paar simpele aanpassingen loop je niet alleen veiliger, maar ook comfortabeler.
Wat is de invloed op je houding?
Als je een rollator gebruikt, bepaal je zelf hoe je staat en loopt. Een rollator dwingt je niet tot een bepaalde houding, maar het kan je houding wel flink beïnvloeden.
Een veelgemaakte fout is dat mensen te ver naar voren leunen. Ze duwen de rollator voor zich uit en hangen er een beetje boven.
Je rug komt dan in een bolle stand, je nek strekt zich uit en je schouders trekken omhoog. Na een half uur voel je dat al in je onderrug en tussen je schouderbladen. Een goede houding begint bij je voeten.
Zet ze op heupbreedte, ontspan je schouders en kijk vooruit. De rollator moet op armlengte staan, niet te ver en niet te dichtbij. Je ellebogen blijven licht gebogen, ongeveer 20 tot 30 graden. Als je ellebogen helemaal gestrekt zijn, sta je te ver weg.
Zijn ze meer dan 90 graden gebogen, dan sta je te dichtbij en duw je je schouders omhoog.
Die ellebooghoek is een simpele check die je meteen helpt. Je romp hoort rechtop te staan, niet achterover of voorover.
Trek je navel licht naar binnen, alsof je een rits dichttrekt. Dat activeert je buikspieren en ontlast je rug. Je hoofd staat bovenop je romp, niet naar voren geduwd.
Kijk rechtuit, niet naar je voeten. Als je naar je voeten kijkt, buig je automatisch je nek voorover.
Dat zorgt voor hoofdpijn en stijve spieren na een wandeling.
Waarom is een goede houding zo belangrijk?
Een verkeerde houding met een rollator leidt tot klachten die je misschien niet direct associeert met lopen. Pijn in de onderrug, stramme schouders, hoofdpijn en zelfs tintelingen in je armen kunnen ontstaan.
Je spieren moeten harder werken om je evenwicht te bewaren. Dat kost energie en zorgt voor vermoeidheid. Veel senioren voelen zich na een wandeling moe, terwijl ze maar een klein rondje hebben gelopen.
Dat ligt vaak aan de houding, niet aan de afstand. Een goede houding voorkomt ook vallen.
Als je te ver naar voren leunt, verlies je snel je evenwicht. Je zwaartepunt verschuift en een klein hobbeltje in de vloer is genoeg om je uit balans te brengen. Een rechte houding houdt je zwaartepunt boven je voeten, wat veel stabieler is.
Je reageert sneller op oneffenheden en kunt je armen vrij bewegen om je evenwicht te corrigeren. Daarnaast heeft een goede houding invloed op je ademhaling.
Als je voorover gebogen loopt, comprimeer je je longen. Je ademt oppervlakkiger en krijgt minder zuurstof binnen.
Dat maakt je sneller moe en beïnvloedt je concentratie. Een rechte houding geeft je longen ruimte om te vullen. Je ademt dieper en voelt je energieker. Dat is fijn tijdens een wandeling, maar ook bij het staan in de rij bij de supermarkt.
Hoe een rollator je lichaam beïnvloedt: de kern
De wielen van een rollator bepalen voor een deel hoe je beweegt. Grote wielen (vanaf 20 cm) rollen soepeler over drempels en oneffenheden.
Je hoeft minder kracht te zetten en dat ontlast je schouders en rug. Kleine wielen (15 cm of minder) zijn lichter, maar vereisen meer kracht. Ze zijn geschikt voor binnenshuis, maar buiten op een tegelpad moeten ze harder werken.
Kies je voor een rollator met grote wielen, dan beweeg je makkelijker en houd je een betere houding.
De hoogte van de handvatten is cruciaal. Ze moeten op polshoogte staan als je rechtop staat. Test dit: ga naast de rollator staan, laat je armen ontspannen langs je lichaam. De handvatten moeten net onder je polsen komen.
Zijn ze te laag, dan buig je voorover. Zijn ze te hoog, dan trek je je schouders op.
De meeste rollators, zoals de Topro Olympos A95 of de Trustcare Let’s Go Out, hebben verstelbare handvatten in stappen van 2 tot 3 cm. Neem de tijd om ze op de juiste hoogte af te stellen. Remmen spelen ook een rol.
Handremmen die je moet indrukken, vereisen meer kracht in je handen en armen.
Dat kan leiden tot een gespannen houding. Een rollator met parkeerrem, zoals de Rollator Compact van Drive Medical, geeft je de kans om even uit te rusten zonder je spieren aan te spannen. De rem activeer je met je duim, wat natuurlijker voelt dan een knijprem.
Dat helpt om je schouders en armen ontspannen te houden. De zithoogte is relevant voor wie onderweg wil uitrusten.
Een te lage zitting (minder dan 45 cm) dwingt je om diep door je knieën te gaan, wat belastend is voor je gewrichten. Een te hoge zitting (meer dan 50 cm) maakt het opstaan moeilijk.
Een ideale zithoogte ligt tussen 46 en 48 cm. De Topro Troja heeft een zithoogte van 48 cm, wat voor de meeste senioren prettig is. Een bredere zitting (minimaal 40 cm) geeft meer steun en voorkomt dat je scheef gaat zitten.
Varianten en modellen met prijzen
Er zijn verschillende soorten rollators die je houding op verschillende manieren beïnvloeden.
Een standaard rollator met vier wielen is het meest gangbaar. Deze modellen zijn stabiel en geschikt voor binnenshuis en buiten. De Trustcare Let’s Go Out kost ongeveer €150 tot €180.
Deze rollator heeft luchtgevulde banden, wat zorgt voor een soepele rit en minder trillingen. Je hoeft minder kracht te zetten en dankzij de extra ondersteuning voor je rug geniet je van meer comfort tijdens het zitten.
Een lichtgewicht rollator is ideaal als je hem vaak moet opbergen of meenemen in de auto.
De Topro Olympos A95 weegt ongeveer 7,5 kg en kost tussen de €200 en €250. Het frame is van aluminium en inklapbaar. Omdat hij licht is, beweeg je hem makkelijker en houd je je schouders ontspannen. Let wel op dat je niet te snel gaat, want lichtere modellen zijn soms minder stabiel op oneffen ondergrond.
Een staande rollator, ook wel een staande looprek genoemd, is geschikt voor mensen die moeite hebben met staan zonder steun. De Rollator Compact van Drive Medical kost ongeveer €120 tot €150.
Deze rollator heeft een zitje en een rugleuning, waardoor je onderweg kunt rusten. De rugleuning ondersteunt je onderrug en voorkomt dat je voorover buigt. Let op dat je kiest voor een rollator met een verstelbare zithoogte en de rugleuning instelt op jouw lengte, meestal op schouderhoogte.
Voor binnenshuis zijn er compacte modellen met kleine wielen, zoals de Homecare Rollator van Medipoint.
Deze kost ongeveer €100 tot €130. Hij is smal en wendbaar, maar minder geschikt voor buiten. De handvatten zijn vaak lager verstelbaar, wat handig is voor kortere mensen.
Een binnenshuis rollator helpt je om binnen de kamers makkelijker te bewegen zonder je te hoeven bukken voor stoelen of tafels.
Accessoires kunnen je houding verbeteren. Een rugsteun, zoals die van de Topro Troja, kost ongeveer €30 tot €40. Een tas voor op de rollator, zoals een boodschappentas met een inhoud van 15 liter, kost ongeveer €20 tot €30.
Zorg dat je de tas niet te vol laadt, want een zware belasting aan de voorkant kan je voorover trekken. Verdeel de last gelijkmatig of gebruik een tas die je achterop de rollator kunt bevestigen.
Een rollator moet je lichaam ondersteunen, niet het tegenwerken. Zorg dat je handvatten op de juiste hoogte staan en je ellebogen licht gebogen zijn.
Praktische tips voor een betere houding
Begin elke keer met het afstellen van je rollator. Controleer de handvatten, de hoogte van het zitje en de spanning van de remmen.
Neem hiervoor twee minuten de tijd. Het voelt misschien onnodig, maar het maakt een groot verschil.
Een goed afgestelde rollator voelt als een verlengstuk van je lichaam. Gebruik je romp actief. Sta rechtop en beweeg je schouders ontspannen.
Probeer je armen los te laten tijdens het lopen. Je hoeft niet constant de handvatten vast te houden.
Als je evenwicht stabiel is, kun je je handen loslaten en je armen laten meebewegen. Dat ontspant je schouders en verbetert je loopritme. Let op je voetpatroon. Zet je voeten neer van hiel naar teen, niet plat op de grond.
Dit voorkomt struikelen en zorgt voor een soepele beweging. Loop niet te snel, maar ook niet te langzaam.
Een gemiddelde loopsnelheid van 2 tot 3 kilometer per uur is ideaal. Te snel leidt tot haasten en een gebogen houding, te langzaam geeft geen uitdaging aan je spieren. Neem regelmatig pauzes.
Ga elke 10 tot 15 minuten even zitten, vooral als je merkt dat je moe wordt of dat je schouders omhoog trekken. Gebruik de zitfunctie van je rollator of zoek een bankje.
Rek je armen uit, draai je schouders en adem diep in en uit. Een kleine reset helpt je om je houding te behouden. Overweeg hulp bij het aanschaffen.
Een thuiszorgwinkel of een ergotherapeut kan je helpen bij het kiezen van de juiste rollator. Zij meten je lichaamslengte, armlengte en gewicht.
Een passend model voorkomt klachten en maakt het lopen plezieriger. Veel zorgverzekeraars vergoeden een deel van de kosten, afhankelijk van je polis.
Informeer bij je zorgverzekeraar naar de mogelijkheden. Als je klachten blijft houden, raadpleeg dan een fysiotherapeut. Zij kunnen je oefeningen geven om je spieren te versterken en je houding te verbeteren.
Een rollator is een hulpmiddel, maar je eigen lichaam blijft de basis. Zie de rollator als onderdeel van een actieve levensstijl; met de juiste instellingen en een beetje oefening loop je weer comfortabel en zelfverzekerd.