Zorg in de laatste levensfase: De rol van hulpmiddelen

Redactie SZNL

Redactie

De laatste fase van iemands leven is intens. Soms verdrietig, vaak waardevol, altijd anders.

Je wilt dat je vader, moeder of partner zo comfortabel en waardig mogelijk de tijd doormaakt.

Thuis blijven is dan een veelgehoorde wens. Hulpmiddelen zijn dan geen luxe, maar een must. Ze zorgen voor rust. Voor veiligheid.

En ze ontlasten jou als mantelzorger enorm. Ze helpen om de zorg vol te houden. Dit is niet alleen over techniek gaan. Het gaat over kwaliteit van leven, voor iedereen.

Wat is palliatieve zorg thuis eigenlijk?

Palliatieve zorg is de zorg voor mensen die niet meer beter worden. Het doel is geen strijd tegen de ziekte meer. Het draait om het beste uit de dagen halen die nog zijn.

Pijn en andere klachten worden zo goed mogelijk bestreden. Thuiszorg en mantelzorg werken hierin samen.

Je wilt een warme, veilige omgeving creëren. Een plek waar iemand zichzelf kan zijn.

Waar rust en comfort centraal staan. Hierbij horen geen ingewikkelde ziekenhuisapparaten. De focus ligt op praktische hulpmiddelen die het leven makkelijker maken.

Denk aan hulpmiddelen voor comfort, hygiëne en veiligheid. Ze helpen om zware taken lichter te maken.

Voor de persoon die zorg krijgt, en voor jou. Het gaat erom dat je je aandacht op elkaar kunt richten, in plaats van alleen op de zorgtaken.

De kern: comfort, veiligheid en rust

Het belangrijkste doel is pijn en ongemak verminderen. Een goede verpleegbank is hierbij onmisbaar.

Je voorkomt dat je zelf je rug breekt. Je moeder kan rustiger liggen. Een bed dat op de juiste hoogte kan, maakt wassen en aankleden een stuk makkelijker.

Denk aan een model van Meriva of Invacare. Een elektrische verpleegbank met kniebreuk en neigfunctie kost al snel tussen de €1.200 en €2.500.

Een verhuurde variant via thuiszorgwinkels is vaak een stuk goedkoper, rond de €75 tot €150 per maand.

Veiligheid is het andere grote thema. Valpartijen zijn een groot risico. Een simpel bedhek van bijvoorbeeld FysioSupplies of Bol.com helpt enorm. Ze kosten tussen de €40 en €100.

Een handig tip: leg een valmat naast het bed. Zo’n schuimrubberen mat van 10 cm dik voorkomt lelijke kneuzingen bij een val.

Zorg is geen race. Het is een moment van samenzijn. Een goed hulpmiddel maakt dat moment lichter.

Die schaf je al aan voor ongeveer €60 tot €120. Zorg dat het bed niet te laag staat. Een bedverhoger kan helpen.

Die kosten ongeveer €30 per set. Ademhalen kan in de laatste fase moeilijker worden.

Een hoog-laag bed helpt om de druk op de longen te verlagen. Een hoofdsteun of kussen dat goed ondersteunt, is essentieel. Soms is zuurstof nodig.

Een zuurstofapparaat (concentrator) huur je via de thuiszorg. De kosten hangen af van de zorgverzekering en het benodigde literaantal per minuut.

Hygiëne en verzorging makkelijker maken

Zorg voor een rustige, koele kamer. Een luchtbevochtiger kan helpen als de lucht te droog is, dat verzacht de luchtwegen. Die koop je voor zo’n €50 tot €150.

Wassen wordt vaak een hele operatie. Handige hulpmiddelen voor het wassen maken dit een stuk eenvoudiger. Een wasbare washand (bijvoorbeeld van het merk WassenZonderWater) is een uitkomst.

Je maakt hem nat, wrijft in met zeep en je bent klaar.

Geen gedoe met emmers water en natte lakens. Ook incontinentiemateriaal is cruciaal. Kies voor goed absorberende luiers of broekjes die goed passen. Merken als Abena, TENA of Dryprotec hebben speciale series voor nacht en dag.

Een matrasbeschermer van PVC of speciaal waterdicht textiel (het ‘kraantjeslaken’) voorkomt dat het matras doorweekt raakt. Deze kosten tussen de €20 en €50.

De mondverzorging wordt vaak vergeten, maar is zo belangrijk voor het comfort. Een zachte tandenborstel en speciale mondverzorgingsgel helpen tegen een droge mond. Een rietje kan drinken makkelijker maken.

Ook voor eten zijn er hulpmiddelen. Een aangepaste beker met tuit of een antilekbeker van het merk NUK of Tommee Tippee (ook voor volwassenen) voorkomt morsen.

Speciale bestek met een dikke, zachte handgreep (zoals van het merk Grip) helpt bij een verminderde grip. Deze kosten tussen de €10 en €30 per stuk.

Soorten hulpmiddelen en een realistische prijsindicatie

De wereld van hulpmiddelen kan overweldigend zijn. We splitsen het op in drie categorieën: comfort, mobiliteit en praktisch, waarbij ook de inzet van hulphonden in de ouderenzorg steeds vaker wordt overwogen. Prijzen zijn indicaties.

1. Comfort en slapen

• Verpleegbed: Elektrisch, met kniebreuk. Koop: €1.200 - €2.500. Huur: €75 - €150/maand.
• Matras: Een anti-decubitus (drukwering) matras is essentieel bij langdurig bedleven. Koop: €300 - €800. Huur: €40 - €80/maand.
• Bedhekken: Voor valpreventie. Koop: €40 - €100.
• Hoofdsteun/kussen: Speciaal positioneringskussen. Koop: €30 - €70.

2. Mobiliteit en transfer

Ze hangen af van verzekering, huur of koop, en het model. Als iemand nog kan bewegen, maar hulp nodig heeft, zijn deze tools goud waard.

• Looprek of rollator: Voor stabiliteit. Koop: €100 - €300. Soms vergoed via basisverzekering (eigen risico).
• Douchestoel: Om veilig te douchen. Koop: €60 - €150.
• Toiletverhoger: Met armleuningen. Koop: €40 - €90.
• Tillift: Als tillen niet meer gaat. Dit is een groot hulpmiddel. Koop: €1.500 - €4.000. Vaak via de WMO of WLZ geregeld. Een tilband kost €100 - €200.

3. Praktisch en hygiëne

• Incontinentiemateriaal: Broekjes, luiers, inleggers. Per maand: €50 - €150 (afhankelijk van het merk en de absorptie). Vaak deels vergoed.
• Matrasbeschermer: Waterdicht maar ademend. Koop: €20 - €50.
• Wasbare washandjes: Set van 10. Koop: €25 - €40.
• Hulp bij eten en drinken: Antilek bekers, aangepast bestek. Koop: €10 - €30 per stuk.

Praktische tips voor de mantelzorger

Het regelen en gebruiken van hulpmiddelen kan een uitdaging zijn. Hier zijn een paar tips om het leven makkelijker te maken. De laatste fase is een fase van loslaten.

1. Begin op tijd: Wacht niet tot het crisis is. Een bed of tillift bestellen duurt even. Vraag bij de wijkverpleging of een ergotherapeut om advies. Zij weten precies wat er via de verzekering of WMO geregeld kan worden.
2. Probeer het eerst: Veel thuiszorgwinkels verhuren spullen. Huur een bed of een douchestoel voor een maand. Kijk of het bevalt voordat je duizenden euro's uitgeeft. Zo voorkom je miskopen.
3. Vraag hulp: Je hoeft dit niet alleen te doen. De ergotherapeut helpt bij het kiezen. De wijkverpleging leert je hoe je de tillift of het bed veilig gebruikt. Vraag het ze. Dat is hun werk.
4. Mantelzorgcompliment: Vergeet niet dat je als mantelzorger recht hebt op ondersteuning. Check bij de gemeente of je een vergoeding kunt krijgen voor hulpmiddelen of respijtzorg. Elke euro is er een.
5. Rust en reinheid: Zorg dat de kamer opgeruimd is. Zorg dat de lader van de tillift altijd op dezelfde plek ligt. Een opgeruimde omgeving geeft rust. Dat is ook een hulpmiddel.

Laat de zorg voor een deel los op de hulpmiddelen voor palliatieve zorg. Ze zijn er om jou en je dierbare te steunen.

Zo hou je energie over voor wat echt telt: liefde, warmte en samenzijn.