Wlz-indicatie aanvragen: Wanneer heb je recht op langdurige zorg?
Je vraagt je af of je recht hebt op langdurige zorg voor je moeder of voor jezelf.
Misschien zit je nu met een hoofd vol vragen: hoe werkt die aanvraag? Wat krijg je vergoed? En wie bepaalt eigenlijk wat er gebeurt? Dit is precies waar de Wet langdurige zorg (Wlz) voor bestaat.
Het is een vangnet voor mensen die blijvend 24 uur per dag toezicht of zorg nodig hebben. Denk aan dementie, ernstige lichamelijke beperkingen of een verstandelijke handicap. In deze gids leg ik je stap voor stap uit hoe je een Wlz-indicatie aanvraagt, wat je kunt verwachten en hoe je teleurstelling voorkomt.
Voor wie is de Wet langdurige zorg (Wlz)?
De Wlz is een volksverzekering. Dat betekent dat iedereen die in Nederland woont en 18 jaar of ouder is, automatisch meeverzekerd is.
Je hoeft je daar niet apart voor aan te melden. De wet regelt zorg voor mensen die niet meer zelfredzaam zijn. Denk aan ouderen met dementie die constant toezicht nodig hebben. Of aan mensen met een ernstige lichamelijke beperking die niet meer kunnen douchen of koken zonder hulp.
De Wlz dekt niet alles. Kleine klusjes in huis of een beetje huishoudelijke hulp vallen onder de Wmo.
De Wlz gaat om intensieve, langdurige zorg. Denk aan 24-uurszorg in een verpleeghuis of aan intensieve thuiszorg met hulpmiddelen.
De verpleeghuiszorg voor dementie valt sinds 2021 weer onder de Wlz. Dat is een geruststelling voor veel senioren.
De aanvraag in 8 stappen
Een Wlz-indicatie aanvragen voelt soms als een doolhof. Maar het is een gestructureerd proces.
- Check eerst of je aanvraag zinvol is. Doe de Wlz-check op de website van het CIZ. Zo voorkom je een afwijzing.
- Verzamel medische informatie. Vraag je huisarts om een overzicht van je aandoeningen en beperkingen. Gebruik Zorgmail voor een veilige digitale uitwisseling.
- Vraag een indicatie aan bij het CIZ. Dat kan digitaal via een laptop of computer. Dat kan niet via een smartphone of tablet.
- Vul het aanvraagformulier in. Geef duidelijk aan wat je nodig hebt: 24-uurs toezicht, persoonlijke verzorging of verpleging.
- Wacht op een huisbezoek. Een CIZ-arts of verpleegkundige komt langs om je situatie te bekijken.
- Ontvang het besluit. Het CIZ stuurt een besluit binnen maximaal 6 weken na een volledige aanvraag.
- Kies een zorgkantoor. Als je indicatie is goedgekeurd, kies je een zorgkantoor. Zij hebben een zorgplicht en regelen de zorg.
- Sluit een zorgovereenkomst af. Je kiest een zorgaanbieder. Denk aan een verpleeghuis of een thuiszorgorganisatie.
Je vraagt de indicatie aan bij het Centrum indicatiestelling zorg (CIZ). Het CIZ beoordeelt of je recht hebt op Wlz-zorg.
Toelichting op de voorwaarden
Hieronder vind je een stappenplan. Deze stappen lijken veel, maar je hoeft ze niet alleen te doen. Vraag hulp van een familielid of een onafhankelijke cliëntondersteuner. Je hebt recht op Wlz-zorg als je aan een aantal voorwaarden voldoet.
Je moet 18 jaar of ouder zijn. Je moet een lichamelijke, verstandelijke of zintuiglijke beperking hebben.
Of je moet psychische problemen hebben die leiden tot een blijvende behoefte aan toezicht. Je moet in Nederland wonen en verzekerd zijn voor de Wlz. Het CIZ kijkt naar je situatie op de lange termijn.
Een tijdelijke zorgvraag na een operatie valt onder de Zorgverzekeringswet (Zvw), niet onder de Wlz. Als je ernstig lichamelijk beperkt bent, kan 24-uurstoezicht nodig zijn.
Toezicht bij lichamelijke beperkingen
Denk aan iemand die niet meer kan lopen en valgevaar loopt. Of aan iemand die afhankelijk is van een beademingsapparaat.
Het CIZ beoordeelt of je constant toezicht nodig hebt. Dat kan in een verpleeghuis of thuis met een persoonsalarmering. Wilsonbekwaamheid betekent dat je niet meer zelf kunt beslissen over je zorg.
Toezicht wilsonbekwaamheid en hulp inroepen
Denk aan vergevorderde dementie. In dat geval kan een familielid of een mentor beslissen.
Het CIZ beoordeelt of je wilsonbekwaam bent. Dat is belangrijk voor de indicatiestelling.
Een Wlz-indicatie is blijvend (levenslang)
De indicatie is geen tijdelijke oplossing. Hij geldt voor de rest van je leven.
Dat klinkt zwaar, maar het betekent ook dat je zekerheid hebt. Je hoeft niet elke paar jaar opnieuw aan te vragen. Wel kan het zorgprofiel wijzigen als je situatie verandert. Bijvoorbeeld als je dementie erger wordt.
Dan kan het CIZ een nieuw profiel vaststellen. Er is een uitzondering.
Bij LVG (licht verstandelijke beperking) of SGLVG (ernstig verstandelijke beperking met psychische problemen) geldt een indicatie maximaal drie jaar. Na die drie jaar moet je opnieuw worden gekeken. De zorg kan dan worden voortgezet vanuit de Wlz.
Eigen bijdrage voor Wlz-zorg
De Wlz-zorg is niet gratis. Je betaalt een eigen bijdrage.
Die wordt geïnd door het Centraal Administratiekantoor (CAK). De hoogte hangt af van je inkomen en de vorm van zorg, waarbij ook vragen over erfbelasting en zorgkosten relevant kunnen zijn.
In 2024 betaal je minimaal €150 per maand en maximaal €2.700 per maand. De exacte bijdrage berekent het CAK op basis van je belastingaangifte. De eigen bijdrage geldt voor zowel verpleeghuiszorg als thuiszorg met een indicatie.
Als je inkomen laag is, kun je kwijtschelding aanvragen. Vraag dit tijdig aan bij het CAK.
Algemene uitgangspunten van de Wet langdurige zorg
De Wlz is gebaseerd op drie uitgangspunten: zorg dichtbij, eigen regie en betaalbaarheid.
Je mag zoveel mogelijk zelf kiezen hoe en waar je zorg krijgt. Thuis of in een verpleeghuis.
Je kunt een persoonsgebonden budget (pgb) aanvragen om zelf een zorgverlener te kiezen. Of je kiest voor zorg in natura via een zorgkantoor. De zorgkantoren hebben een zorgplicht. Dat betekent dat zij verantwoordelijk zijn voor het inkopen van voldoende Wlz-zorg in jouw regio.
Als je een indicatie hebt, moeten ze je helpen aan passende zorg.
Bijvoorbeeld bij een verpleeghuis zoals De Waalboog of een thuiszorgorganisatie in de buurt. De Wlz dekt ook hulpmiddelen. Denk aan een hoog-laagbed, een tillift of een rolstoel.
Deze hulpmiddelen worden geleverd door de zorgaanbieder. Je hoeft ze niet zelf te kopen. Wel betaal je een eigen bijdrage voor het gebruik. Ga je op reis? Kijk dan ook eens naar de vergoedingen voor hulpmiddelen op vakantie.
Wie heeft recht op Wlz-zorg?
Niet iedereen met een beperking heeft recht op Wlz-zorg. Je moet een blijvende, intensieve zorgvraag hebben.
- Ouderen met dementie. Zij hebben 24-uurstoezicht nodig. De zorg valt sinds 2021 weer onder de Wlz.
- Mensen met een verstandelijke beperking. Zij hebben intensieve begeleiding en verzorging nodig.
- Mensen met een ernstige lichamelijke beperking. Zij zijn afhankelijk van hulp bij dagelijkse handelingen.
- Mensen met een ernstige psychische aandoening. Zij hebben 24-uurstoezicht nodig vanwege gevaar voor zichzelf of anderen.
Hieronder vind je een overzicht van groepen die vaak recht hebben op Wlz-zorg.
GGZ-zorg in een Wlz-instelling
Als je twijfelt, doe dan de Wlz-check. Dat geeft een indicatie of je aanvraag zinvol is. Mocht je onverhoopt te maken krijgen met een afwijzing van de Wlz-aanvraag, dan zijn er gelukkig nog vervolgstappen mogelijk. GGZ-zorg valt soms onder de Wlz.
Als je een ernstige psychische aandoening hebt en 24-uurstoezicht nodig hebt, kom je in aanmerking. De eerste drie jaar van de zorg vallen onder de Zorgverzekeringswet (Zvw).
Na die drie jaar kan de zorg worden voortgezet vanuit de Wlz. Dit heet voortgezet verblijf GGZ. Het CIZ geeft een indicatie voor Wlz-zorg. Als je in een Wlz-instelling woont, kun je ook GGZ-zorg krijgen.
Bijvoorbeeld in een gespecialiseerde afdeling voor psychogeriatrie. De zorgkantoren regelen de inkoop van deze zorg.
Tip: Doe eerst de Wlz-check voordat je een aanvraag indient. Zo voorkom je teleurstelling en een afwijzing.
Een Wlz-indicatie aanvragen is een flinke stap. Het is normaal dat je hierbij hulp nodig hebt. Vraag een familielid of een onafhankelijke cliëntondersteuner om te helpen.
Zij weten hoe het werkt en kunnen je begeleiden. En vergeet niet: je staat er niet alleen voor. De Wlz is er om jou en je naasten te ondersteunen bij langdurige zorg.