Hulpmiddelen voor het organiseren van de dagindeling
Een dag die als een grote, onoverzichtelijke berg voelt. Dat herken je vast.
Vooral als je net wat ouder bent of voor iemand anders zorgt, is een goede dagindeling goud waard. Het geeft rust, overzicht en een gevoel van controle. Maar hoe plan je die dag nu eigenlijk slim in?
Daarvoor bestaan slimme hulpmiddelen die je leven een stuk makkelijker maken. Ze helpen je om het overzicht te bewaren, zodat er energie overblijft voor de leuke dingen.
Een hulpmiddel voor de dagindeling is eigenlijk een soort stappenplan of tool dat je helpt om je dag te structureren.
Het zorgt ervoor dat je weet wat er gaat gebeuren, wanneer het tijd is voor medicijnen en dat je belangrijke afspraken niet vergeet. Dit is niet alleen fijn voor de oudere zelf, maar ook voor jou als mantelzorger. Je voorkomt chaos en stress. Samen zorgen jullie voor een voorspelbare en veilige omgeving.
De kracht van visuele hulpmiddelen
Voor veel senioren werken visuele hulpmiddelen het best. Woorden kunnen soms verwarrend zijn, maar een plaatje is duidelijk.
Een klassieker die nog steeds super effectief is, is de dagindelingsklok of pictogrammenklok. Dit is een klok waarop je niet alleen de tijd ziet, maar ook de activiteit van dat moment met een afbeelding.
Zo ziet iemand in één oogopslag dat het tijd is voor het ontbijt of voor een wandelingetje. Een bekend merk in de thuiszorg is bijvoorbeeld Prachtig Plannen. Zij bieden complete pakketten aan met pictogrammen en een bijbehorend prikbord. Je kunt kiezen voor een algemeen pakket of een pakket dat specifiek is afgestemd op de dagelijkse routines.
De pictogrammen zijn duidelijk en hebben felle kleuren, wat helpt bij een verminderd gezichtsvermogen.
Je kunt ze eenvoudig met klittenband op een dag- of weekplanner plakken. De prijs voor zo’n startpakket ligt vaak rond de €25 tot €40, afhankelijk van de grootte. De werking is simpel maar doeltreffend.
Je bespreekt ’s ochtends de volgorde van de dag. Je plakt de pictogrammen bijvoorbeeld in de volgorde: ontbijt, pillen innemen, krant lezen, bezoek, lunch.
De oudere kan de dag volgen door steeds het volgende plaatje te bekijken.
Dit geeft een gevoel van voorspelbaarheid en vermindert onzekerheid. Het is een rustgevend ritueel dat je ’s ochtends samen doet.
Digitale ondersteuning voor een overzichtelijke dag
Steeds meer senioren zijn bekend met een tablet of smartphone. Deze apparaten lenen zich perfect voor digitale dagplanning.
Een bekende en veilige optie is de Kalmt Daag app. Deze app is speciaal ontwikkeld voor mensen met dementie en hun mantelzorgers, net als de inzet van hulphonden in de ouderenzorg.
Hij is heel eenvoudig opgezet en heeft een rustige, duidelijke interface zonder afleidende reclame. Met de Kalmt Daag app kun je een dagplanning maken met foto’s, geluid en tekst. Je kunt bijvoorbeeld een foto van jezelf toevoegen bij het item ‘bezoek van dochter’ of een geluidje instellen dat afgaat als het tijd is voor de medicijnen.
De app stuurt je ook een seintje als de planning is gewijzigd. Zo hoef je niet steeds de hele dag de app in de gaten te houden.
De app is te downloaden in de App Store of Google Play Store. De kosten zijn vaak eenmalig of via een abonnement, variërend van €10 tot €15 per maand. Naast speciale apps kun je ook denken aan een eenvoudige digitale agenda of wekkerapp. De kracht zit hem in de eenvoud.
Gebruik grote, duidelijke letters en zet meldingen aan met een duidelijke tekst, zoals ‘Nu: Medicijnen innemen’.
Het voordeel van een tablet is dat je deze ook kunt gebruiken voor andere dingen, zoals videobellen met familie. Zo combineer je nuttig met plezierig. Een tabletstandaard kan helpen om het scherm goed neer te zetten en te lezen.
Fysieke planners en kalenders: tastbaar overzicht
Sommige mensen houden niet van schermen en hebben behoefte aan iets tastbaars. Dan is een fysieke planner of kalender een uitkomst.
Dit kan een simpele wandkalender zijn, maar er zijn ook speciale dag- en weekplanners voor senioren. Een goed voorbeeld is de Weekplanner van Uitgeverij Zilverling. Deze planner heeft grote hokjes per dag, met ruimte voor activiteiten, afspraken, medicijnen en hulpmiddelen voor het vervoer naar de dagbesteding.
Deze planners zijn vaak voorzien van een ringband of magneetsluiting, zodat ze makkelijk op tafel blijven liggen.
Je kunt er met een stift dingen in schrijven en weer uitvegen. Het grote voordeel is dat je hem op een vaste plek in huis neerzet, bijvoorbeeld op de keukentafel. Iedereen die langskomt (de thuiszorg, jij, andere familie) kan zien wat er die dag staat. Dit voorkomt misverstanden.
Een dergelijke planner kost tussen de €15 en €25. Een andere simpele, maar effectieve optie is een witbord of kurkborrelbord aan de muur.
Dit is heel flexibel. Je schrijft de belangrijkste dingen voor die dag op het bord.
Gebruik hiervoor een vaste kleurcode: bijvoorbeeld blauw voor afspraken buiten de deur, rood voor medicijnen en groen voor bezoek. Hang het bord op een plek waar het dagelijks wordt gezien, zoals in de gang of bij de woonkamerdeur. Zo blijft het top of mind.
Praktische tips voor een succesvolle dagindeling
Het beste hulpmiddel werkt alleen als het goed wordt gebruikt. Het gaat dus niet alleen om de tool, maar om de manier waarop je ermee omgaat. Begin klein.
Probeer niet meteen een weekplanning vol te proppen. Begin met de ochtend of de middag. Bouw het langzaam op en betrek de oudere er zo veel mogelijk bij.
Vraag: wat zou jij vandaag graag willen doen? Zorg voor een vast moment waarop je de planning bespreekt.
Dit is vaak ’s ochtends bij het ontbijt of ’s avonds voor het slapengaan. Houd het kort en positief. Focus op wat er wél gaat gebeuren. Gebruik een taal die de oudere begrijpt.
Soms is het nodig om de planning meerdere keren op een dag te herhalen. Dat is niet erg, het geeft juist rust.
Hou er rekening mee dat plannen soms wijzigt. Een onverwacht bezoek of een afspraak die uitvalt. Probeer hier soepel mee om te gaan.
Leg rustig uit wat er verandert en pas de planning aan. Wees niet te streng voor jezelf.
Het doel is om de dag leuker en rustiger te maken, niet om een perfect schema af te vinken. Het gaat om de verbetering, niet om de perfectie. En tot slot: onthoud dat deze hulpmiddelen er zijn om jullie te helpen.
Ze zijn een steuntje in de rug. Ontdek ook handige hulpmiddelen voor jezelf als mantelzorger. Probeer verschillende dingen uit om te zien wat het beste werkt voor jou en de persoon voor wie je zorgt.
Misschien is een combinatie van een pictogrammenbord en een digitale agenda wel ideaal. Door de juiste tools te vinden, creëer je meer rust en tijd voor wat echt telt: goede zorg en gezelligheid.