Thuiszorg aanvragen: De weg via het CIZ en de gemeente
Stel je voor: je vader of moeder kan niet meer zelfstandig douchen. Of je partner heeft na een heupoperatie hulp nodig bij aankleden en eten.
Je weet dat er thuiszorg bestaat, maar hoe regel je dat? Wie belt je? Wat kost het?
En hoe zit het met die wachtlijsten? Dit is de realiteit voor veel mantelzorgers. Het aanvragen van thuiszorg voelt soms als een doolhof van instanties en formulieren.
Je bent niet de enige die hier doorheen moet. We nemen je bij de hand en lopen de route stap voor stap met je mee.
Wat is thuiszorg eigenlijk?
Thuiszorg is hulp in huis voor mensen die door ziekte, een beperking of ouderdom niet alles meer zelf kunnen. Denk aan wassen en aankleden, medicijnen innemen, hulp bij eten koken of iemand die een oogje in het zeil houdt. Dit heet ook wel persoonlijke verzorging of verpleging.
Het doel is simpel: zo lang mogelijk veilig en prettig thuis wonen.
Thuiszorg is niet hetzelfde als huishoudelijke hulp. Huishoudelijke hulp (schoonmaken, stofzuigen, ramen lappen) vraag je aan bij de gemeente.
Thuiszorg (verpleging en verzorging) loopt via de Wet langdurige zorg (Wlz) of de Zorgverzekeringswet (Zvw). Dat klinkt ingewikkeld, maar het is een kwestie van de juiste deur openen. Voor wie is dit belangrijk?
Voor jou, als mantelzorger die het thuis regelt. En voor je familielid dat graag thuis wil blijven.
Zonder de juiste route loop je vast op wachtlijsten of krijg je geen vergoeding. Met de juiste kennis regel je sneller en goedkoper de zorg die nodig is.
De route via het CIZ: wie betaalt wat?
Thuiszorg aanvragen begint bij het CIZ (Centrum Indicatiestelling Zorg). Het CIZ beoordeelt of iemand recht heeft op zorg uit de Wet langdurige zorg (Wlz).
Dit is de wet voor langdurige zorg, bijvoorbeeld bij dementie, ernstige lichamelijke beperkingen of complexe zorgvragen. De Wlz-betaalt thuiszorg, hulpmiddelen en soms een persoonsgebonden budget (pgb). Wie komt in aanmerking? Mensen van 18 jaar of ouder die door een blijvende aandoening of beperking langdurig zorg nodig hebben.
Denk aan thuiszorg van 2 uur per dag of meer. Of aan 24-uurszorg in een nabijheidslocatie.
Bij een lichte zorgvraag (minder dan 2 uur per dag) val je meestal onder de Zorgverzekeringswet (Zvw), via je zorgverzekeraar.
Het CIZ geeft een indicatie voor Wlz-zorg. Hoe vraag je het aan? Bel het CIZ via 088 789 50 00 of vul het aanvraagformulier in op de website van het CIZ.
Je hebt nodig: naam, BSN, medische gegevens (van de huisarts of specialist), een omschrijving van de problemen en wat je zelf nog kunt. Het CIZ stuurt een afspraak voor een huisbezoek.
Tip: vraag een naaste of mantelzorger bij het huisbezoek aanwezig te laten zijn. Die kent de situatie en kan helpen.
Een verpleegkundige of arts van het CIZ komt langs en beoordeelt de situatie. Binnen 6 weken ontvang je een schriftelijke indicatie. Na de indicatie: het CIZ stuurt de indicatie naar het Zorgkantoor.
Het Zorgkantoor regelt de financiering en stuurt je een zorgbudget. Je kiest zelf een thuiszorgorganisatie of een pgb.
Voorbeelden van thuiszorgorganisaties die met Wlz werken: Buurtzorg, Thuiszorg Zuid, Marente, Omring, Aethon. Je mag ook een kleinschalige zorgaanbieder kiezen die je zelf regelt via een pgb.
De route via de gemeente: Wmo-ondersteuning
Heeft je familielid geen langdurige zorgvraag maar wel hulp nodig bij het dagelijks leven? Dan is de Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) het juiste loket.
De gemeente regelt ondersteuning thuis, zoals dagbesteding, maaltijdservice, scootmobiel of begeleiding. Huishoudelijke hulp valt ook onder de Wmo. De Wmo is bedoeld voor mensen die net iets minder zelfredzaam zijn.
Hoe vraag je Wmo-ondersteuning aan? Bel of mail de gemeente en vraag een Wmo-adviesgesprek.
Je kunt dit ook online aanvragen via de website van je gemeente. Tijdens het gesprek (thuis of bij de gemeente) bespreek je wat er nodig is. De gemeente kan een medewerker van het Wmo-loket of een onafhankelijk cliëntondersteuner inschakelen.
Binnen 6 weken ontvang je een beschikking. Wat kost het?
De Wmo-ondersteuning is niet gratis. Je betaalt een eigen bijdrage.
Het CAK (Centraal Administratie Kantoor) int de eigen bijdrage. De hoogte hangt af van je inkomen en vermogen. Voor 2025 ligt de eigen bijdrage voor Wmo-ondersteuning meestal tussen de €20 en €60 per maand. Huishoudelijke hulp kost vaak een eigen bijdrage van €15 tot €30 per uur, afhankelijk van je inkomen.
De gemeente kan een maatwerkvoorziening toekennen, zoals een traplift of scootmobiel. Bij een maatwerkvoorziening betaal je soms een eigen bijdrage, afhankelijk van het product en het inkomen.
Thuiszorg regelen: praktische stappen
Stap 1: schat de zorgvraag in. Hoeveel uur per dag? Welke taken?
Is er 24-uurszorg nodig of alleen hulp bij wassen en medicijnen? Houd een weekdagboek bij: noteer wat je zelf doet, wat je overneemt en waar handige hulpmiddelen voor mantelzorgers het verschil kunnen maken. Noteer ook waar extra ondersteuning nodig is.
Dit helpt bij de aanvraag. Stap 2: start bij het juiste loket. Langdurige zorg (Wlz) via het CIZ.
Korte zorg (Zvw) via je zorgverzekeraar. Ondersteuning en huishoudelijke hulp via de gemeente (Wmo), waarbij je ook kunt kijken naar het verschil tussen een thuiszorgbed en seniorenbed.
Is er sprake van een crisis (bijvoorbeeld na een ziekenhuisopname)? Vraag een crisisindicatie bij het CIZ of meld dit bij de gemeente. Snel schakelen kan wachtlijsten verminderen. Stap 3: kies een zorgaanbieder.
Bekende namen: Buurtzorg (wijkverpleging), Thuiszorg Zuid, Marente, Omring, Aethon, Zorggroep Almere, Sensire.
Vraag naar de wachttijd. Vraag of ze werken met een pgb of alleen met zorg in natura. Vraag naar de kwaliteit (HKZ-gecertificeerd), de beschikbaarheid in de avond/nacht en of ze werken met vaste teams.
Check of ze bekend zijn met hulpmiddelen zoals tilliften, douchestoelen en steunkousen. Stap 4: regel hulpmiddelen.
Zorg dat je weet welke hulpmiddelen nodig zijn. Voorbeelden: douchestoel (€80-€150), sta-op-stoel (€400-€800), een tillift huren voor thuiszorg (€250-€600 voor een basismodel), elektrische hoog-laag bed (€1.200-€2.500), steunkousen (€20-€40 per paar), incontinentiemateriaal (€30-€70 per maand). Via de Wlz of Zvw worden medische hulpmiddelen vergoed.
Via de Wmo worden niet-medische hulpmiddelen soms vergoed, zoals een scootmobiel (vanaf €1.500) of een aangepaste badkamer. Vraag bij je zorgaanbieder of ze de huur of aanschaf regelen.
Stap 5: kies voor een pgb of zorg in natura. Een pgb (persoonsgebonden budget) geeft je meer regie.
Je kunt zelf een kleinschalige zorgverlener inhuren, vaak voordeliger en flexibeler. Een pgb voor Wlz-zorg kan uitkomen op €10 tot €25 per uur, afhankelijk van het budget en de zwaarte. Zorg in natura is makkelijker geregeld, maar je bent gebonden aan de uren die de indicatie geeft. Vraag de zorgverzekeraar of het Zorgkantoor naar de tarieven.
Prijzen en modellen: wat kost het?
Thuiszorg via de Wlz (langdurige zorg) wordt vergoed uit het zorgbudget. Je betaalt een eigen bijdrage via het CAK.
De hoogte hangt af van je inkomen en vermogen. Voor 2025 ligt de eigen bijdrage voor Wlz-zorg vaak tussen de €20 en €150 per maand. Wie een laag inkomen heeft, kan kwijtschelding aanvragen. Vraag het CAK naar de berekening.
Thuiszorg via de Zvw (wijkverpleging) is volledig vergoed door de zorgverzekeraar, zonder eigen bijdrage. Wel geldt een eigen risico van €385 per jaar (2025).
Wijkverpleging is bedoeld voor kortdurende of lichte zorg, zoals hulp bij wassen, aankleden en medicijnen.
De zorgverzekeraar maakt afspraken met zorgaanbieders over tarieven en kwaliteit. Wmo-ondersteuning kost een eigen bijdrage, zoals genoemd. Huishoudelijke hulp is vaak €15 tot €30 per uur eigen bijdrage.
Een scootmobiel of traplift kan een eigen bijdrage van €250 tot €1.000 vragen, afhankelijk van het product en je inkomen. Vraag altijd een offerte en vergelijk met andere aanbieders.
Sommige gemeenten werken met een maatwerkvoorziening, waarbij de gemeente het grootste deel betaalt. Extra kosten: denk aan vervoer, maaltijdservice (€7-€10 per maaltijd), alarmsystemen (€15-€30 per maand) en schoonmaak (€25-€40 per uur). Vraag bij de gemeente of er regelingen zijn voor lage inkomens. Check ook of je recht hebt op een toeslag van de Belastingdienst (huurtoeslag, zorgtoeslag).
Praktische tips voor een soepel traject
- Begin op tijd. Vraag zorg aan zodra je merkt dat het thuis niet meer lukt. Wachtlijsten bestaan, dus hoe eerder, hoe beter.
- Houd alles bij. Bewaar brieven, beschikkingen en e-mails. Maak een map voor het CIZ, de gemeente en de zorgverzekeraar.
- Vraag hulp. Schakel een onafhankelijk cliëntondersteuner in. Die helpt bij aanvragen en gesprekken, gratis via de gemeente of het CIZ.
- Vergelijk zorgaanbieders. Vraag naar wachttijden, kwaliteit, beschikbaarheid in avond/nacht en vaste teams. Vraag om een proefdag.
- Check hulpmiddelen. Vraag welke hulpmiddelen de zorgaanbieder levert en wat je zelf moet regelen. Huur is vaak voordeliger dan kopen.
- Maak een weekplan. Noteer wanneer zorg komt, wat er gebeurt en wie wat doet. Dit helpt bij de indicatie en bij het organiseren van mantelzorg.
- Blijf communiceren. Bel de zorgaanbieder als er iets verandert. Vraag om een vast aanspreekpunt.
- Check je rechten. Vraag bij de gemeente naar regelingen voor lage inkomens, kwijtschelding eigen bijdrage en maatwerkvoorzieningen.
Thuiszorg aanvragen voelt soms als een puzzel. Met de juiste stappen en een beetje hulp lukt het.
Begin bij het CIZ voor langdurige zorg, bij de gemeente voor ondersteuning en bij je zorgverzekeraar voor wijkverpleging. Houd je administratie bij, vergelijk zorgaanbieders en vraag hulp als het te veel wordt. Je staat er niet alleen voor.