PGB aanvragen voor seniorenzorg: Een stap-voor-stap handleiding

Portret van Redactie SZNL, Redactie
Redactie SZNL
Redactie
Wetgeving, WMO & Financiering · 2026-02-15 · 5 min leestijd

Een persoonlijk budget (PGB) aanvragen voelt soms als een doolhof. Je weet dat je recht op zorg hebt, maar waar begin je? Welk formulier?

Naar wie stuur je het? Dit is je plattegrond.

We gaan het stap voor stap regelen, zodat je precies weet wat je moet doen voor die broodnodige thuiszorg, hulp in de huishouding of een goede rollator. Het enige wat jij hoeft te doen, is de stappen volgen.

De basis: wat je eerst moet regelen

Voordat je een aanvraag indient, heb je drie dingen nodig: een indicatie, een plan en de juiste contactpersoon. De indicatie is het bewijs dat je zorg nodig hebt.

Een wijkverpleegkundige stelt deze vast. Zij kijkt niet alleen naar wat er mis is, maar vooral naar wat jij nodig hebt om fijn te leven.

Denk aan hulp bij douchen, steunkousen aantrekken of het innemen van medicijnen. Maak daarnaast een persoonlijk plan. Dit is geen officieel document, maar een heldere beschrijving van jouw situatie.

Wat gaat er mis zonder hulp? Wat voor hulp wil je precies?

Wie gaat die hulp geven? Schrijf het op, samen met je partner of kinderen. Dit helpt enorm bij de aanvraag. Check meteen even bij wie je moet zijn.

Hangt je zorg van de Wet langdurige zorg (Wlz), de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) of de Zorgverzekeringswet (Zvw)?

Bel je zorgverzekeraar of gemeente als je dit niet zeker weet. Zij verwijzen je door.

PGB aanvragen bij je zorgverzekeraar

Voor kortdurende, medische zorg zit je bij je zorgverzekeraar. Denk aan wijkverpleging, verpleegkundige zorg thuis of hulp bij medicatie. Dit valt onder de Zorgverzekeringswet (Zvw). Jouw zorgverzekeraar is hier je aanspreekpunt.

Stappenplan Zorgverzekeringswet (Zvw)

  1. Vraag een indicatie aan: Neem contact op met je huisarts of een wijkverpleegkundige. Zij komen thuis om je situatie te bekijken. De indicatie die ze stellen, is 3 maanden geldig. Bel dus op tijd voor een herindicatie als je zorg langer duurt.
  2. Vul het aanvraagformulier in: Je zorgverzekeraar stuurt je een PGB-formulier. Vul dit samen met de wijkverpleegkundige in. Geef duidelijk aan hoeveel uur zorg je per week nodig hebt en welke taken er moeten gebeuren.
  3. Stuur alles direct op: Wacht niet. Stuur het formulier, de indicatie en je persoonlijk plan meteen naar je zorgverzekeraar. Doe dit binnen een week na de indicatiestelling. Zo voorkom je vertraging.
  4. Wacht op de beslissing: Je zorgverzekeraar heeft 8 weken de tijd om een besluit te nemen. Je krijgt een 'toekenningsverklaring'. Deze is maximaal 5 jaar geldig. Check goed of het aantal uren klopt.
  5. Zoek een zorgverlener: Als je PGB is goedgekeurd, mag je zelf iemand zoeken. Vraag je verzekeraar hoe je een betrouwbare wijkverpleegkundige vindt die wil werken met een PGB.

PGB aanvragen stap voor stap (SVB)

Voor langdurige zorg, zoals 24-uurszorg of intensieve begeleiding, kom je bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB).

Zorg vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz)

Dit loopt via de Wet langdurige zorg (Wlz). De SVB beheert je budget, maar het zorgkantoor keurt je aanvraag goed. De Wlz is voor mensen die niet meer zelfredzaam zijn.

Denk aan intensieve thuiszorg of de kosten van een geschikte seniorenwoning. Je zorgkantoor is je eerste aanspreekpunt.

  1. Vraag een indicatie aan bij het CIZ: Het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) bepaalt of je recht hebt op Wlz-zorg. Je huisarts kan je helpen met de aanvraag. Verzamel alle medische rapporten.
  2. Neem contact op met je zorgkantoor: Zodra je de indicatie hebt, bel je het zorgkantoor in jouw regio. Zij regelen de financiering. Geef aan dat je een PGB wilt.
  3. Vul de aanvraag in: Het zorgkantoor stuurt formulieren. Vul deze zorgvuldig in. Leg uit welke zorg je nodig hebt en waarom een PGB beter past dan gecontracteerde zorg.
  4. Ontvang de toekenning: Na ongeveer 8 weken krijg je bericht. Als het goed is, maakt het zorgkantoor het budget over naar de SVB. De SVB beheert het en keert het uit aan jouw zorgverleners.
  5. Zoek zorg en regel de administratie: Je mag nu zorg inkopen. De SVB helpt je met de administratieve rompslomp. Zorg dat je contracten en urenregistratie op orde zijn.

Zorg vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)

De Wmo gaat over ondersteuning thuis. Denk aan hulp in de huishouding, dagbesteding of een rolstoel.

Je gemeente regelt dit. Ook kun je een PGB aanvragen voor woningaanpassing als dat beter bij jouw situatie past.

  1. Meld je bij het Wmo-loket: Bel of mail je gemeente. Je krijgt een intakegesprek. Dit is vaak telefonisch of bij je thuis.
  2. De gemeente doet een vooronderzoek: Een consulent van de gemeente kijkt wat je nog zelf kunt en waar je hulp bij nodig hebt. Wees duidelijk over je wensen.
  3. Vraag expliciet om een PGB: De consulent maakt een beschikking. Zeg duidelijk: "Ik wil een persoonsgebonden budget." De gemeente mag je dit niet weigeren als dit jouw voorkeur heeft en het redelijk is.
  4. Zoek zorg: Na goedkeuring mag je zelf een hulp in de huishouding zoeken. Let op: het budget is vaak net iets minder dan het minimumloon. Vraag de gemeente naar de precieze bedragen.
  5. Houd de uren bij: Zorg dat je een simpele urenadministratie bijhoudt. De gemeente kan hierom vragen.
Tip: Maak een familiegroepsplan. Schrijf met z’n allen op wat er speelt, wie wat doet en wat je nodig hebt. Dit maakt je aanvraag sterker en voorkomt discussie.

Veelgemaakte fouten (en hoe je ze voorkomt)

De grootste valkuil is uitstel. Wacht niet tot je zorginstelling stopt of tot het echt niet meer gaat.

De indicatie duurt 3 maanden, en de behandeling van je aanvraag 8 weken.

Reken uit: je moet minimaal 4 maanden van tevoren beginnen. Een andere fout is een onduidelijk plan. Schrijf op: "Ik heb drie keer per week hulp nodig bij het schoonmaken, specifiek de badkamer en keuken." Zeg niet alleen "ik wil schoonmaakhulp." Wees specifiek.

Check ook of je zorgverlener wil werken met een PGB. Sommige zorgverleners vinden het administratief lastig, zeker als je ook hulpmiddelen wilt aanschaffen met een PGB. Vraag dit meteen bij het eerste gesprek.

Verificatie-checklist

  • Heb ik een geldige indicatie? (Wlz, Wmo of Zvw)
  • Is de indicatie geldig voor minimaal 3 tot 5 jaar?
  • Heb ik een persoonlijk plan geschreven?
  • Heb ik het juiste formulier van de gemeente, zorgverzekeraar of zorgkantoor?
  • Stuur ik de aanvraag op tijd op? (Minimaal 4 maanden van tevoren)
  • Heb ik contact opgenomen met een wijkverpleegkundige voor de indicatie?
  • Heb ik de contactgegevens van mijn zorgkantoor of gemeente?
  • Weet ik wie mijn zorgverlener wordt?
Portret van Redactie SZNL, Redactie
Over Redactie SZNL

Expert content over seniorenzorg ouderenzorg thuiszorg hulpmiddelen

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Wetgeving, WMO & Financiering
Ga naar overzicht →