Kosten van een dagbesteding: Eigen bijdrage en indicatie
Even een stoeltje pakken, we gaan het hebben over dagbesteding. Want wat kost dat nu eigenlijk?
Je hoort van alles: soms is het gratis, soms moet je bijbetalen en soms vraagt de gemeente een eigen bijdrage.
Het voelt soms als een doolhof. Zeker als je net nieuw bent in de wereld van de Wmo of Wlz. Laten we het simpel houden.
Geen ingewikkelde termen, maar gewoon uitleggen hoe het zit met die kosten, de indicatie en of je nu wel of niet moet betalen. Stel je voor: je wilt graag iets leuks doen, andere mensen ontmoeten of gewoon lekker creatief bezig zijn. Dagbesteding is daar ideaal voor. Maar het regelen ervan hangt af van een paar dingen.
Ben je jong of oud? Heb je alleen een beetje hulp nodig of juist intensieve begeleiding?
Dat bepaalt hoe het geregeld wordt en wat het kost. We duiken erin.
Activiteiten voor iedereen
Er bestaat een verschil tussen een activiteitencentrum waar je zo binnenloopt en een plek waar je begeleiding krijgt.
De eerste optie is voor iedereen. Dit zijn vaak algemene voorzieningen. Denk aan een schilderclubje in het buurthuis of een wandelgroep voor senioren. Hiervoor heb je geen officiële indicatie nodig van de gemeente.
Je kunt je gewoon aanmelden. Deze vorm van dagbesteding is vaak gezellig en laagdrempelig.
Je betaalt meestal een kleine eigen bijdrage per activiteit. Soms is het zelfs gratis.
Het is wel belangrijk om te weten dat deze activiteiten niet bedoeld zijn voor mensen die 24-uurs zorg nodig hebben of intensieve begeleiding. Het draait vooral om ontmoeting en bezig zijn, niet om medische of persoonlijke verzorging.
Dagbesteding met begeleiding
Hier wordt het serieuzer. Als je begeleiding nodig hebt bij de activiteit of als de dagbesteding onderdeel is van je zorgplan, dan spreken we van 'dagbesteding met begeleiding'.
Dit is geen vrijblijvende activiteit meer. Dit is een vorm van zorg. Je kunt namelijk niet zomaar binnenlopen bij een zorginstelling en vragen om begeleiding; daar is een indicatie voor nodig.
Die indicatie is een officiële beschikking van de gemeente of het zorgkantoor.
Zij beoordelen of jij deze zorg nodig hebt. Dit hangt af van je situatie: je gezondheid, je beperkingen en de hulp die je vanuit je omgeving krijgt. Zonder deze beschikking krijg je geen vergoeding voor de begeleiding. Je betaalt het dan zelf, of je kunt het niet regelen via de wetten.
Hoe is dagbesteding geregeld?
In Nederland is de zorg opgedeeld in verschillende wetten. Welke wet voor jou geldt, hangt af van je leeftijd en de aard van je zorgvraag.
Je kunt hier niet zomaar zelf uit kiezen. De wetgeving bepaalt welk loket je moet aankloppen. Over het algemeen gaat het om drie wetten: de Wmo, de Wlz en de Jeugdwet.
Dagbesteding vanuit de Wmo
Elke wet heeft zijn eigen regels voor vergoedingen en eigen bijdragen. Het is dus essentieel dat je weet onder welke wet je valt.
Doe je een verkeerde aanvraag, dan word je soms teruggestuurd naar een andere instantie. Dat kost alleen maar tijd en energie. We zetten de drie mogelijkheden voor je op een rij. De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is voor volwassenen die thuis wonen.
Je kunt een beroep doen op de Wmo als je door ziekte of een beperking niet meer zelfstandig kunt functioneren, maar je hebt geen indicatie voor langdurige zorg (Wlz). De gedachte is dat je nog zo veel mogelijk zelf doet, maar dat de gemeente je ondersteunt waar het echt niet gaat.
Dagbesteding vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz)
Voorbeelden van Wmo-dagbesteding zijn dagbesteding bij een zorglocatie of activiteiten die specifiek zijn ingericht voor mensen met dementie of een lichamelijke beperking. De gemeente bekijkt of je in aanmerking komt. Als ze akkoord gaan, regelen ze de zorg bij een gecontracteerde aanbieder.
De Wlz is er voor mensen die 24 uur per dag zorg in de nabijheid nodig hebben, of die permanent toezicht nodig hebben.
Dit zijn vaak mensen met een ernstige lichamelijke beperking, een verstandelijke beperking of zware psychische problemen. Ook ouderen met zware dementie vallen hier vaak onder. Je hebt hiervoor een indicatie van het Zorgkantoor nodig.
De Wlz dekt een breder pakket aan zorg. Dagbesteding zit hier vaak standaard in verwerkt, of het nu gaat om begeleiding of om activiteiten.
Dagbesteding vanuit de Jeugdwet
Je betaalt hiervoor wel een eigen bijdrage, die verschilt van de Wmo. Je valt onder de Wlz als je al een Wlz-indicatie en een zorgprofiel hebt.
Voor kinderen en jongeren tot 18 jaar geldt de Jeugdwet. Als een kind door problemen (gedragsproblemen, autisme, ontwikkelingsachterstanden) niet naar school kan of extra begeleiding nodig heeft, kan dagbesteding via de Jeugdwet worden geregeld. Dit gebeurt via de gemeente.
Let op: zodra het kind 18 jaar wordt, stopt deze regeling. Ze vallen dan ineens onder de Wmo of Wlz.
Dit is een overgangsperiode die vaak voor stress zorgt. Het is verstandig om op tijd contact op te nemen met de gemeente om de overstap soepel te laten verlopen.
Kunt u zelf kiezen vanuit welke wet u dagbesteding wilt?
Nee, dat kunt u niet zelf kiezen. Zoals hierboven beschreven, bepaalt uw situatie welke wet van toepassing is.
Het is een wettelijk kader. U kunt niet zeggen: "Ik wil via de Wmo, want dat is goedkoper." De gemeente of het zorgkantoor beoordeelt uw aanvraag en kijkt naar uw indicatie. Het belang van een goede motivatie bij de hulpmiddelaanvraag is hierbij essentieel. Heeft u bijvoorbeeld een Wlz-indicatie?
Dan valt u onder de Wlz, ook als u misschien denkt dat u alleen met de Wmo geholpen bent. De zorgvraag is leidend.
Als u twijfelt, kunt u altijd contact opnemen met het zorgloket van uw gemeente of het Zorgkantoor.
Zij kunnen een screening doen om te kijken welke wet voor u geldt.
Vervoer naar dagbesteding
Thuiszorg en dagbesteding zijn twee kanten van dezelfde medaille, maar vervoer is vaak een apart hoofdstuk. Als u niet zelfstandig kunt reizen vanwege uw beperking, kunt u in aanmerking komen voor vervoersvoorzieningen. Dit kan een taxibusje zijn (regiotaxi) of een vergoeding voor eigen vervoer.
Voor Wmo-dagbesteding wordt vervoer soms vergoed, maar het is niet altijd automatisch geregeld.
U moet dit apart aanvragen bij de gemeente. Als u valt onder de Wlz, zit vervoer vaak wel inbegrepen in het zorgprofiel, vooral als het gaat om vervoer van en naar de dagbesteding. Check dit dus goed bij uw aanvraag.
Woont u in een zorginstelling?
Als u al in een verpleeghuis of een andere zorginstelling woont, is de situatie anders. Woont u daar omdat u een Wlz-indicatie heeft?
Dan is dagbesteding vaak al onderdeel van de totale zorg die u krijgt.
U betaalt hiervoor de eigen bijdrage Wlz via het CAK (Centraal Administratie Kantoor). U hoeft meestal niets extra's te regelen; het zit vaak al in het pakket. Woont u er tijdelijk of valt u onder de Wmo?
Dan kan het zijn dat u nog een aparte indicatie voor dagbesteding nodig heeft. De kosten kunnen dan anders zijn.
Ik ga naar dagbesteding
De instelling kan u hier het beste over informeren, want zij weten hoe hun zorg geregeld is. De stap naar dagbesteding zetten is een grote beslissing. Het betekent dat je toegeeft dat je hulp nodig hebt, of dat je gewoon behoefte hebt aan meer structuur en sociale contacten. Het proces begint altijd met een gesprek.
Je meldt je bij het zorgloket van de gemeente (voor Wmo en Jeugdwet) of bij het Zorgkantoor (voor Wlz).
Zij gaan het gesprek met je aan om te kijken wat je nodig hebt. Dit heet een keukentafelgesprek. Neem hier de tijd voor.
Vertel precies hoe je leven eruitziet, wat je nog zelf kunt en waar je hulp bij vraagt. Op basis van dit gesprek wordt besloten of je een indicatie krijgt en welke vorm van dagbesteding het beste bij je past.
Kosten van dagbesteding en dagbehandeling
Nu komen we bij het onderdeel waar veel mensen wakker van liggen: de kosten. Wat ga je betalen? Er zijn twee delen: de eigen bijdrage die je aan het CAK betaalt, en de kosten die je misschien zelf nog moet bijleggen voor de activiteit zelf.
Het is handig om deze twee uit elkaar te houden. De eigen bijdrage is een wettelijk bedrag dat je betaalt voor het gebruik van zorg, waarbij het ook verstandig is om te kijken naar de juridische kant van erfbelasting en zorgkosten.
De extra kosten zijn dingen die niet onder de zorgvergoeding vallen, zoals een lunch of materiaal. Ook is het goed om te weten hoe het eigen risico en de vergoeding van hulpmiddelen werkt.
We lopen het stap voor stap door.
Is er een indicatie oftewel beschikking?
Een indicatie is je toegangsbewijs. Zonder indicatie is er geen vergoeding.
Als je een indicatie krijgt, is die meestal geldig voor een bepaalde periode, bijvoorbeeld een jaar of langer. Op basis van die indicatie maak je afspraken met een zorgaanbieder over hoeveel uur dagbesteding je krijgt. De indicatie is leidend voor het CAK om je eigen bijdrage te berekenen.
Zodra de indicatie ingaat, begint de teller te lopen. Als de indicatie stopt, stopt ook de eigen bijdrage voor die zorgvorm.
Zorg dus dat je op tijd verlenging aanvraagt als je indicatie afloopt.
Zo hoog is de eigen bijdrage voor dagbesteding en dagbehandeling
De eigen bijdrage hangt af van je inkomen en welke wet van toepassing is. De meeste mensen met een Wmo-indicatie betalen een vast bedrag.
Voor dagbesteding via de Wmo is dit vaak een laag bedrag. Verwacht rond de € 19 per maand. Dit is een standaardbedrag voor maatschappelijke ondersteuning.
Voor Wlz-zorg betaal je een hogere eigen bijdrage, die afhankelijk is van je inkomen.
Dit kan oplopen tot enkele tientallen tot honderden euros per maand. Het CAK stuurt je elke maand een factuur. Als je een laag inkomen hebt, kun je kwijtschelding aanvragen. Check dit zeker bij de gemeente!
Dagbesteding zonder beschikking mogelijk?
Ja, dat is zeker mogelijk. Dit zijn de algemene voorzieningen die we eerder noemden.
Je kunt je inschrijven bij een activiteitencentrum of een particuliere dagbesteding. Je betaalt dan alles zelf. Dit is handig als je geen indicatie krijgt, maar wel graag wilt deelnemen.
De kosten hiervoor variëren enorm. Van €10 per dagdeel tot €50 of meer, afhankelijk van wat er aangeboden wordt.
Denk hierbij aan schilderen, muziek of koken. Ook maaltijden en materiaalkosten worden niet vergoed vanuit de Wmo. Die moet je vaak apart betalen of meenemen vanuit huis.
Vind jouw perfecte dagbesteding
Het zoeken naar de juiste plek is soms lastig. Er zijn veel aanbieders.
Van grote zorgketens tot kleinschalige initiatieven in de wijk. Wat zoek je? Een rustige omgeving of juist veel activiteiten? Werken in de tuin of binnen creatief bezig zijn?
Vraag rond in je netwerk. Buurtgenoten weten vaak wat er in de wijk te doen is.
Ook de gemeente heeft vaak een overzicht van gecontracteerde aanbieders. Bezoek een paar locaties om de sfeer te proeven. Het is belangrijk dat je je er prettig voelt. Het is tenslotte jouw dagbesteding.
Neem vrijblijvend contact met ons op
Heb je na het lezen van dit verhaal nog vragen? Dat is niet gek.
De regels zijn complex en iedere situatie is anders. Twijfel niet om hulp te vragen. Bij het Wmo-loket van je gemeente of bij het CAK kunnen ze je specifieke vragen beantwoorden.
Je kunt ook contact opnemen met een onafhankelijke cliëntondersteuner. Deze helpt je gratis bij het aanvragen van zorg en het begrijpen van de regels. Zo weet je zeker dat je niets over het hoofd ziet en krijg je de zorg die je verdient.