Hulpmiddelen voor het ondersteunen van de mantelzorger bij tillen
Een zware boodschappentas optillen, je moeder uit bed helpen of je vader veilig van de stoel naar de rollator begeleiden. Als mantelzorger is tillen vaak een dagelijkse realiteit.
Het begint klein, maar na een tijdje voel je het in je rug, je schouders en je knieën.
Je wilt je naaste helpen, maar je eigen lichaam niet opofferen. Het goede nieuws? Je bent niet de eerste die dit meemaakt en er zijn slimme hulpmiddelen die het tillen zoveel makkelijker maken. Voor je naaste, en vooral voor jou.
Met de juiste hulpmiddelen verander je een zware, onzekere beweging in een veilige en beheersbare actie. Je beschermt je eigen lijf en je zorgt dat je langer en met meer plezier mantelzorg kunt geven. In dit overzicht lees je precies welke hulpmiddelen jou het leven een stuk lichter maken.
Wat zijn tilliften en hulpmiddelen eigenlijk?
Denk aan tillen en je denkt al snel aan een groot apparaat in een verpleeghuis. Maar gelukkig zijn er ook kleine, handige hulpmiddelen die perfect zijn voor thuis. Een tillift is een apparaat dat je helpt om iemand op te tillen, te verplaatsen of te draaien.
Je gebruikt een tillift bijvoorbeeld om iemand van bed naar stoel te brengen, of om iemand die is gevallen weer overeind te helpen.
Een andere optie is een hef- en tilhulp. Dit is vaak kleiner en handiger voor dagelijkse bewegingen, zoals het optillen van iemand die even moet staan om een plekje op te schuiven.
Het doel is simpel: het gewicht van je naaste niet met je eigen spieren tillen, maar overnemen door een apparaat. Je gebruikt een harnas of een sling (een soort stevig doek) om je naaste vast te maken en dan beweeg je de lift of de hefboom. Zo ontlast je je rug enorm. Je hoeft niet meer te bukken en te draaien, je beweegt mee en laat het apparaat het zware werk doen.
Waarom dit echt een gamechanger is voor jou
Je wilt je naaste niet in de steek laten. Tegelijkertijd is het een feit dat mantelzorgers vaak fysiek overbelast raken.
Een verkeerde beweging is snel gemaakt en een blessure kan ervoor zorgen dat je tijdelijk niet meer kunt helpen. Dat wil je niet.
Een hulpmiddel bij het tillen is dus niet alleen voor je naaste, het is vooral voor jou. Het zorgt dat je veiligheid en zelfvertrouwen krijgt bij het verplaatsen van je vader of moeder. Stel je voor: je vader wil opstaan uit zijn luie stoel. Normaal gesproken moet je hem onder de armen grijpen en hem omhoog trekken.
Dat is een ongemakkelijke en zware beweging. Met een simpele hef- en tilhulp kun je hem met een riem om zijn middel veilig ondersteunen.
Jij beweegt de hefboom en hij staat stevig en met behoud van zijn evenwicht op. Minder angst voor vallen, minder fysieke inspanning voor jou. Dat is pas echt ontzorgd.
De beste hulpmiddelen op een rij: van klein tot groot
De wereld van tilliften kan ingewikkeld lijken, maar het valt reuze mee. We onderscheiden grofweg drie soorten die bijdragen aan een betere kwaliteit van leven voor mantelzorgers relevant zijn.
1. De mobiele tillift (de klassieker)
Elk heeft zijn eigen plek en kracht. We kijken naar wat ze kunnen en wat ze ongeveer kosten.
Prijzen zijn indicaties en kunnen per leverancier verschillen. Kijk altijd of je ze via de Wmo (gemeente) of Wet Langdurige Zorg (WLZ) vergoed kunt krijgen. Een mobiele tillift is een verrijdbaar apparaat met vier wielen.
Hij is gemaakt om in huis te gebruiken. Je klikt een sling (hefdoek) vast aan de lift en die sling gaat onder de armen of rond de benen van je naaste. De lift tilt je naaste omhoog en je rolt hem of haar naar een andere plek. Dit is ideaal voor het verplaatsen van bed naar stoel, of van stoel naar toilet.
2. De plafondlift (de ruimtebespaarder)
Prijsindicatie: Nieuw ligt deze tussen de €1.500 en €4.000. Een tweedehands model via Marktplaats of een zorgwinkel is vaak al te vinden vanaf €400.
Let wel op de staat en het maximale gewicht. Let op: Je hebt bij een mobiele tillift vaak een glijdeken of -plastic nodig om je naaste comfortabel van het bed naar de lift te verplaatsen. Dit voorkomt schuren.
Heb je een vaste plek, zoals een slaapkamer, waar je vaak tilt? Dan is een plafondlift een prachtige oplossing. Een rail wordt aan het plafond bevestigd.
3. De hef- en tilhulp (de kleine, handige helper)
De motor rijdt in die rail. Je naaste wordt vanuit bed opgetild en je rolt hem of haar soepel naar de badkamer of de stoel.
Het grote voordeel: je hebt geen ruimteverlies op de grond en het is extreem soepel. Prijsindicatie: Dit is een grotere investering. Reken op €3.500 tot €7.000 inclusief installatie.
Vaak is dit een vergoeding vanuit de WLZ of een Wmo-indicatie voor een grotere verbouwing. Let op: Je hebt een elektrisch punt en een stevig plafond nodig.
Het is een klusje voor een professional. Ontdek ook praktische hulpmiddelen voor ondersteuning bij het koken, voor mantelzorgers die net dat zetje extra nodig hebben.
Denk aan merken als het Nederlandse Silva of de Mobeli. Dit is een soort krikje of een apparaatje met een arm die je op de grond zet. Je schuift een riem onder je naaste (die op bed of een stoel zit) en klikt deze vast.
Door een voetpomp of een handmatige beweging tilt de hulp je naaste net genoeg op om hem of haar recht te trekken, te draaien of een klein stukje te verplaatsen. Prijsindicatie: Veel betaalbaarder. Vanaf €250 tot ongeveer €900 voor een uitgebreid model. Let op: Deze hulpmiddelen zijn niet bedoeld voor het verplaatsen over grote afstanden, maar perfect voor het 'zetten' van iemand die is gevallen of voor het helpen opstaan.
Keuzes maken: wat past bij jouw situatie?
De wereld van hulpmiddelen is groot. Welke keuze je maakt, hangt af van een paar simpele vragen.
- Wat is het doel? Moet je iemand helemaal van de ene kamer naar de andere verplaatsen? Dan is een mobiele of plafondlift nodig. Gaat het erom dat je iemand helpt opstaan of omdraait in bed? Dan is een hef- en tilhulp vaak al voldoende.
- Hoe zwaar is je naaste? De meeste hulpmiddelen hebben een maximaal gebruikersgewicht. Check dit altijd. Een gemiddelde mobiele tillift kan 150-200 kg hebben. Een lichtere hef- en tilhulp zit vaak op 100-125 kg.
- Hoe is de mobiliteit? Kan je naaste nog een beetje meehelpen met staan? Dan is een hef- en tilhulp fijn. Is je naaste volledig afhankelijk? Dan is een tillift met een sling onmisbaar.
- Hoe is de huisvesting? Heb je een smalle deur? Dan is een smalle tillift belangrijk. Heb je een klein huis? Een opvouwbare variant is handig. Is het plafond laag of niet sterk genoeg? Dan kun je geen plafondlift kwijt.
Beantwoord deze voor jezelf en je hebt al een veel duidelijker beeld. Vraag ook altijd advies bij een zorgwinkel of een ergotherapeut. Zij komen vaak langs om de situatie te bekijken en een passend advies te geven. Zij weten precies welk merk en model het beste bij jouw thuissituatie past.
Praktische tips om direct mee aan de slag te gaan
Goed, je hebt een beeld bij de opties. Nu de praktijk. Een hulpmiddel aanschaffen is één, maar er goed en veilig mee werken is twee.
- Begin met een proefplaatsing. De meeste zorgwinkels regelen dit voor je. Je kunt een tillift of hefhulp vaak een paar weken gratis uitproberen. Zo ervaar je of het werkt en of het voor jou en je naaste fijn is.
- Gebruik de juiste sling. Er zijn slings voor onder de armen, voor rond de benen, of een volledige sling die het hele lichaam ondersteunt. Gebruik nooit zomaar een oude deken. Een verkeerde sling kan schuren of je naaste onveilig ondersteunen.
- oefen met het tillen. Vraag de leverancier om een goede instructie. Oefen het vastklikken en losmaken van de sling terwijl je naaste gewoon comfortabel zit. Zo bouw je vertrouwen op.
- Check de batterij. Niets is vervelender dan een lege batterij op het moment dat je de tillift nodig hebt. Zorg dat je hem na elk gebruik oplaadt. Een mobiele tillift gaat vaak een week of twee mee bij normaal gebruik.
- Vraag hulp bij het aanschaffen. Een tillift is een duur hulpmiddel. Ga langs bij de gemeente (Wmo) of je zorgverzekeraar. Soms valt het onder de aanvullende verzekering of kun je een persoonsgebonden budget aanvragen. Je bent niet de eerste die een deel vergoed krijgt.
Hier zijn een paar tips om het je makkelijker te maken. Met handige hulpmiddelen voor mantelzorgers ben je niet langer alleen de krachtbron, maar de regisseur van een veilige zorgomgeving.
Jij blijft fit, je naaste voelt zich veilig. En dat is wat telt.