Vervoersvoorzieningen via de WMO: Valys en de regiotaxi
Stel je voor: je wilt op bezoek bij je kleinkind, naar de fysiotherapeut of gewoon even een frisse neus halen. Maar de bus of trein is voor jou niet haalbaar.
Misschien vanwege een rollator, een scootmobiel of omdat je simpelweg niet ver meer kunt lopen.
Dan is het fijn om te weten dat er een regeling bestaat die je mobiel houdt: de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Via de Wmo kun je recht krijgen op vervoersvoorzieningen. Dit kan via de bekende regiotaxi, maar ook met de Valys-pas voor langere ritten. In dit artikel leg ik je precies uit hoe het werkt, wat het kost en hoe je het aanvraagt.
Wie komt voor Wmo-vervoer in aanmerking?
Wmo-vervoer is er voor mensen die niet zelfstandig kunnen reizen met het openbaar vervoer. De reden kan lichamelijk zijn, maar ook verstandelijk of psychisch.
Het gaat erom dat je zonder hulp niet van A naar B kunt komen. Denk aan ouderen die slecht ter been zijn, mensen met een chronische aandoening of iemand die in een rolstoel zit. De gemeente beoordeelt of jij in aanmerking komt.
Zij kijken naar wat jij nog wél kunt, maar vooral naar wat er nodig is om toch mee te kunnen doen in de maatschappij.
Deze voorziening is bedoeld voor ritten die noodzakelijk zijn. Denk aan bezoek aan familie, een afspraak bij de huisarts of een uitje naar de markt. Het is niet alleen voor medische ritjes, maar voor alles wat jouw leven kleur geeft. Je moet wel in de gemeente wonen die de regeling uitvoert.
Elke gemeente heeft een eigen Wmo-loket. Daarom kunnen de regels per gemeente iets verschillen. Het is dus slim om altijd even contact op te nemen met het Wmo-loket van jouw gemeente.
Hoe kan ik Wmo-vervoer aanvragen?
De eerste stap is een melding doen bij het Wmo-loket van je gemeente.
Dit kan telefonisch, via een formulier op de website of door langs te gaan op het gemeentehuis. Je legt uit wat je probleem is en waarom je niet zelfstandig kunt reizen.
Meestal volgt er een gesprek met een medewerker van de gemeente. Soms komt deze zelfs bij je thuis om te kijken wat er nodig is. Dit heet een keukentafelgesprek. De medewerker kijkt naar je situatie en bespreekt de mogelijkheden.
Soms is een rollator of een scootmobiel al voldoende. Is dat niet zo?
Dan krijg je een indicatie voor Wmo-vervoer. Met die indicatie kun je de pas aanvragen. Let op: vraag eerst de Wmo-indicatie aan bij je gemeente voordat je een regiotaxipas aanvraagt.
Zonder indicatie kun je de pas namelijk niet krijgen. De gemeente beslist of je in aanmerking komt en voor welk type vervoer.
Pas verloren, kapot of gestolen?
Een ongeluk zit in een klein hoekje. Je bent je Wmo-pas kwijt, of hij is kapot gegaan. Wat nu?
Neem direct contact op met de vervoersaanbieder waarmee jouw gemeente een contract heeft. Dit is meestal een speciaal telefoonnummer dat op de pas stond of op de website van de gemeente staat. Ze kunnen de pas direct blokkeren om misbruik te voorkomen.
Vervolgens kun je een nieuwe pas aanvragen. Meestal krijg je dan een kleine vergoeding voor de administratiekosten. Soms is de pas gratis te vervangen als je kunt aantonen dat hij gestolen is, bijvoorbeeld met een politieaangifte.
Hoe werkt Wmo-vervoer?
Als je de Wmo-pas hebt, kun je gebruikmaken van het vervoer. In de meeste gemeenten werkt het met een vaste chauffeur of een vervoersbedrijf dat je van tevoren belt, waarbij je ook kunt informeren naar een Wmo-vergoeding voor een rolstoelbus.
Je plant je rit meestal een dag van tevoren. De chauffeur haalt je thuis op en brengt je naar de bestemming.
Je reist vaak samen met andere mensen die dezelfde kant op moeten. De chauffeur helpt je met in- en uitstappen, en helpt ook met je rollator of boodschappen. De pas is persoonlijk.
Je mag hem niet aan iemand anders geven. De chauffeur controleert of de pas echt van jou is. Reist er iemand met je mee, zoals een partner of mantelzorger? Dan mag diegene meestal gratis mee.
Soms is hiervoor wel een OV-begeleiderskaart nodig. Vraag dit na bij je vervoersbedrijf.
Zo weet je zeker dat je niet voor verrassingen komt te staan.
Lokaal en regionaal vervoer: gemeente
Voor ritten binnen je eigen woonplaats en de directe omgeving werkt de gemeente meestal met de regiotaxi of een vaste vervoerder. Met een Wmo-vervoerspas reis je tegen een gereduceerd tarief. Zoek je meer zelfstandigheid in je mobiliteit? Kijk dan eens naar de vergoeding voor een aangepaste fiets.
Vaak is dit tarief vastgesteld voor een bepaald aantal zones rondom je woonadres. In de regel gaat het om vijf ov-zones, wat neerkomt op ongeveer 25 kilometer. Je betaalt een eigen bijdrage voor het Wmo-vervoer.
Deze bijdrage is wettelijk vastgesteld en bedraagt maximaal € 21,80 per maand.
Dit bedrag wordt gefactureerd door het CAK (Centraal Administratie Kantoor). Je krijgt hiervoor een aparte rekening. Het is dus niet zo dat je elke rit contant betaalt aan de chauffeur. De rekening voor de eigen bijdrage komt maandelijks bij je thuis.
Houd hier rekening mee in je budget. Daarnaast is er een regeling voor het aantal vervoerzones dat je mag reizen.
Jaarlijks geldt een compensatie van 500 vervoerzones. Dit is een behoorlijk aantal en dekt voor veel senioren een groot deel van de ritten. Mogelijk heb je ook recht op een WMO vergoeding voor een sportrolstoel; de gemeente kan hier namelijk van afwijken.
Bijvoorbeeld als je verder van een stad woont. Informeer hier dus naar bij je gemeente.
Zo weet je precies waar je aan toe bent.
Vervoer over een lange afstand: Valys
Wil je verder weg? Bijvoorbeeld naar een andere stad of familie die wat verder weg woont?
Dan is de regiotaxi niet de juiste oplossing. Hiervoor is de Valys-pas in het leven geroepen. Valys is speciaal voor reizen die langer zijn dan vijf ov-zones of 25 kilometer vanaf je woonadres. Met de Valys-pas reis je met een taxibusje of een vaste chauffeur naar een station of een andere bestemming buiten je directe regio.
Vanaf daar kun je verder reizen met het openbaar vervoer. Om een Valys-pas aan te vragen, moet je eerst in het bezit zijn van een bewijs van je Wmo-vervoer.
Je kunt denken aan: Deze documenten zijn nodig om aan te tonen dat je recht hebt op deze vorm van vervoer.
- Een Wmo-vervoerspas;
- Een Wmo-regeling voor een rolstoel of scootmobiel;
- Een gehandicaptenparkeerkaart.
De Valys-pas aanvragen kan via je gemeente. Soms is het ook mogelijk om de pas aan te vragen via Argonaut Advies. Dit is handig als je zelf de bewijsdocumenten niet meer hebt.
Zij kunnen je helpen om de juiste papieren op te zoeken en de aanvraag in te dienen. Met de Valys-pas reis je dus makkelijker naar plekken die verder weg zijn.
Vervoer over lange afstand (Valys)
Je belt van tevoren met Valys om een rit te reserveren. De chauffeur haalt je thuis op en brengt je naar het station of een ander afgesproken punt. Het is een fijn systeem, vooral voor mensen die niet met de auto of het openbaar vervoer kunnen reizen.
Je betaalt ook voor Valys een eigen bijdrage. De hoogte hiervan hangt af van je inkomen en de regelingen in jouw gemeente.
De factuur hiervoor ontvang je ook via het CAK. Een groot voordeel van Valys is dat je niet overal over hoeft na te denken.
Je wordt voor de deur opgehaald en bij het station afgezet. Zo hoef je niet met je rollator door een drukke bus of trein.
Je reist comfortabel en veilig. Dit maakt het bezoeken van familie of een dagje uit veel makkelijker en leuker.
Praktische tips voor Wmo-vervoer
Het aanvragen en gebruiken van Wmo-vervoer is soms even een zoektocht. Hieronder een aantal praktische tips om je op weg te helpen:
- Begin op tijd: Wacht niet tot het laatste moment met het aanvragen van een indicatie. De gemeente heeft tijd nodig om je aanvraag te verwerken.
- Houd rekening met de eigen bijdrage: Het CAK stuurt je maandelijks een rekening. Zorg dat je hier budget voor vrijmaakt, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.
- Controleer je pas: Bewaar je pas goed. Is hij kapot of kwijt? Meld dit meteen. Zo voorkom je dat iemand anders misbruik van jouw pas maakt.
- Plan je rit op tijd: Bel op tijd voor het reserveren van een rit. Vooral in het weekend of tijdens vakanties kan het druk zijn.
- Vraag naar de regels: Elke gemeente is anders. Vraag bij het Wmo-loket altijd naar de specifieke regels voor jouw gemeente. Zo kom je niet voor verrassingen te staan.
Met deze informatie hoop ik je een duidelijk beeld te hebben gegeven van Wmo-vervoer. Het is een waardevolle voorziening die ervoor zorgt dat je mobiel blijft en kunt deelnemen aan het maatschappelijk verkeer. Aarzel niet om contact op te nemen met je gemeente. Ze helpen je graag verder.