Transferplank gebruiken: Veilig van rolstoel naar bed
Een transferplank kan een wereld van verschil maken bij het verplaatsen van iemand van een rolstoel naar bed. Je voorkomt er blessures mee, zowel voor jezelf als voor degene die je helpt.
Het is een simpel hulpmiddel, maar het werkt enorm effectief. Geen gedoe meer met sjorren en trekken. Gewoon soepel en veilig van A naar B.
Wat is een transferplank eigenlijk?
Een transferplank is een stevige, gladde plank die je legt over de rand van de rolstoel en de rand van het bed.
Je gebruikt het als een brug. De persoon die je helpt kan hier overheen glijden. Het gewicht wordt verdeeld, waardoor het makkelijker gaat. De plank is meestal gemaakt van hard plastic of hout en heeft een antislip laag.
Aan de onderkant zitten vaak rubberen doppen of strips om te voorkomen dat de plank schuift. De meeste planken zijn ongeveer 70 tot 90 centimeter lang en 25 tot 30 centimeter breed.
Dat is net genoeg om comfortabel op te liggen. Je hebt verschillende soorten.
De ene is een simpele, rechte plank. De andere heeft een zachte bovenlaag voor meer comfort. Sommige modellen zijn inklapbaar, handig voor als je weinig ruimte hebt.
De keuze hangt af van de situatie en de persoon die je helpt. Het doel is simpel: het verplaatsen veiliger en lichter maken.
Zonder dat je zelf een zware last hoeft te tillen. Dit is vooral belangrijk bij mantelzorg, waar je dagelijks helpt met transfers.
Waarom is dit hulpmiddel zo belangrijk?
Veel mantelzorgers en thuiszorgmedewerkers krijgen vroeg of laat last van hun rug.
Het constant tillen en sjorren van iemand vanuit een rolstoel naar bed is een zware belasting. Een transferplank vermindert deze belasting aanzienlijk. Je tilt minder en gebruikt je lichaam minder intensief. Voor de persoon die je helpt is het ook fijner.
Een transferplank voorkomt dat iemand ongemakkelijk getild wordt of dat er drukpunten ontstaan. Het verloopt rustiger en gecontroleerder.
Dit is vooral belangrijk voor ouderen met gevoelige gewrichten of pijnklachten. Veiligheid staat voorop.
Een onhandige beweging kan leiden tot een val. Met een transferplank beperk je dit risico. De plank zorgt voor een stabiele ondergrond.
Je voorkomt dat iemand tussen de rolstoel en het bed valt. Denk ook aan de zelfstandigheid.
Sommige mensen kunnen met een transferplank zelfstandiger van rolstoel naar bed komen, met een beetje hulp. Dit geeft een gevoel van eigen regie. Een transferplank is dus niet alleen een hulpmiddel, maar ook een stukje vrijheid.
Hoe werkt het in de praktijk? Stap voor stap
Een transferplank gebruiken lijkt misschien ingewikkeld, maar met een beetje oefening gaat het vanzelf. Hieronder lees je hoe je het veilig doet.
Zorg dat je de juiste spullen bij de hand hebt. Stap 1: Voorbereiding
Zet de rolstoel naast het bed.
Zorg dat beide stabiel staan. De remmen van de rolstoel moeten aan staan. Leg de transferplank op de juiste plek.
De ene kant ligt op de zitting van de rolstoel, de andere kant op het matras van het bed. Gebruik eventueel een antislipmat onder de plank voor extra stabiliteit. Stap 2: De persoon positioneren
Help de persoon om iets voorover te gaan zitten. Zorg dat de voeten stevig op de grond staan.
De persoon moet met de armen kunnen steunen op de rolstoel of het bed.
Zorg dat de kleding niet kreukt onder de billen. Stap 3: De transfer
Vraag de persoon om zich af te zetten met de armen en benen.
Schuif stap voor stap over de plank heen. Jij kunt helpen door licht te duwen aan de schouders of heupen. Blijf de persoon ondersteunen, maar probeer niet het hele gewicht te tillen.
De plank draagt het meeste. Stap 4: Afmaken
Zodra de persoon op het matras is, help je hem of haar verder te schuiven.
- Controleer altijd of de plank stabiel ligt.
- Draag stevige schoenen met goede grip.
- Gebruik een glijhandschoen of een laken op de plank voor extra glijcomfort.
- Begin met korte transfers om te wennen.
Zorg dat het bovenlichaam goed ondersteund wordt. Trek de transferplank er voorzichtig uit. Leg hem op een veilige plek opzij.
Veiligheidstips: Als je merkt dat de persoon moeite heeft met de transfer, stop dan even. Rust is belangrijk. Gebruik eventueel hulpmiddelen voor medicatieveiligheid als ondersteuning bij het dagelijks ritme. Het hoeft niet in één keer.
Varianten en modellen: wat is er te koop?
Er zijn verschillende transferplanken op de markt, elk met hun eigen voordelen.
Hieronder een overzicht van populaire opties in de thuiszorg. 1. De standaard houten transferplank
Dit is de meest basale variant. Gemaakt van stevig hout, glad afgewerkt.
Vaak voorzien van antislip strips aan de onderkant. Een model zoals de Transferplank Hout van Medipost kost ongeveer €45 tot €60.
Afmetingen: 70 cm lang, 25 cm breed. Ideaal voor kortetermijngebruik of als je weinig budget hebt.
2. De kunststof transferplank met zachte bovenlaag
Deze planken hebben een bovenlaag van foam of vinyl. Dit geeft meer comfort voor de persoon die je helpt.
Het voelt minder hard aan op de billen of rug. Een model zoals de Comfort Transferplank van Handicare kost rond de €70 tot €90.
Lengte: 80 cm, breedte: 30 cm. Goed voor dagelijks gebruik. 3.
De inklapbare transferplank
Heb je weinig ruimte? Dan is een inklapbare plank een uitkomst.
Je vouwt hem op en bergt hem makkelijk op. De inklapbare transferplank van Drive Medical kost ongeveer €80 tot €100.
Hij is 75 cm lang uitgeklapt en weegt maar 2 kilo. Handig voor als je de plank niet altijd nodig hebt.
4. De elektrische transferplank
Dit is een duurdere variant, maar wel heel comfortabel. De plank schuift automatisch heen en weer met een druk op de knop. Ideaal voor zwaardere transfers of als je zelf minder kracht hebt.
Een model zoals de e-transfer van Invacare kost tussen de €400 en €600. Dit is vaak een optie via de thuiszorgorganisatie of een vergoeding.
- De lengte: meet van de rolstoelzitting tot het matras. Kies een plank die minimaal 10 cm langer is.
- De draagkracht: controleer het maximale gewicht. De meeste planken dragen 120 tot 150 kg.
- De grip: zorg dat de bovenkant niet te glad is, maar ook niet te stroef.
- De opbergruimte: heb je een plek om de plank op te bergen?
Waar op te letten bij aankoop? Vraag altijd advies bij een thuiszorgwinkel of ergotherapeut, en denk ook aan handige hulpmiddelen voor veilig wonen.
Zij kunnen je helpen de juiste keuze te maken. Soms wordt een transferplank vergoed door de zorgverzekering, afhankelijk van je polis.
Praktische tips voor dagelijks gebruik
Om het gebruik van een transferplank soepel te laten verlopen, zijn er een paar handige tips. Deze helpen je om het proces veiliger en comfortabeler te maken. Gebruik een glijplank of laken
Leg een dun laken of een speciale glijplank over de transferplank heen.
Dit vermindert de wrijving en maakt het glijden makkelijker. Vooral als iemand weinig kracht heeft, is dit een uitkomst.
Je kunt een satijnen laken gebruiken, dat glijdt het beste. Werk samen met de persoon
Bespreek de stappen voordat je begint.
Vraag wat de persoon prettig vindt. Laat hem of haar zo veel mogelijk zelf doen. Geef aanwijzingen zoals "zet nu af met je benen" of "schuif een stukje op".
Samenwerken maakt het minder spannend. Oefen eerst zonder gewicht
Als je net begint met een transferplank, oefen dan eerst zonder persoon.
Leg de plank op de rolstoel en het bed. Kijk of hij stabiel ligt. Probeer hoe het voelt om over de plank te bewegen. Dit geeft je vertrouwen.
Let op de houding
Blijf zelf in een stabiele houding staan. Buig je knieën, houd je rug recht.
Draai je voeten in de richting van de beweging. Dit voorkomt dat je zelf geblesseerd raakt.
Als je twijfelt, vraag dan hulp van een tweede persoon. Reiniging en onderhoud
Maak de transferplank na elk gebruik schoon met een vochtige doek. Controleer regelmatig op slijtage.
Bij een houten plank kun je af en toe de antislip strips vervangen. Bij een kunststof model controleer je of de randen niet scherp zijn geworden. Wanneer niet gebruiken?
Een transferplank is niet altijd geschikt.
Bij ernstige spasticiteit of een zeer onrustige persoon kan het gevaarlijk zijn.
Ook als iemand heel zwaar is en de plank niet genoeg draagkracht heeft, kies je voor een andere methode. Raadpleeg een ergotherapeut bij twijfel.
Met deze tips wordt het gebruik van een transferplank een stuk eenvoudiger. Het went snel, en je zult merken dat je minder moeite hebt. Gebruik eventueel een draaischijf voor transfers om de rug te ontlasten. Zo houd je energie over voor andere dingen in de zorg.