Seniorenvoeding en drinkvoeding: Wanneer is het nodig?
Je ziet het aan de ogen van je moeder: ze eet minder, laat dingen staan. Een boterham wordt te veel.
Een glas melk is te zwaar. Dat is het moment dat seniorenvoeding en drinkvoeding op je radar komen. Het voelt soms alsof je overstag gaat, maar het is juist een manier om kracht en plezier terug te brengen in de dag.
Je hoeft het niet alleen uit te zoeken, we doen het samen.
Laten we beginnen met wat het precies is en waarom het zo’n uitkomst kan zijn.
Wat is seniorenvoeding en drinkvoeding eigenlijk?
Seniorenvoeding is eten dat speciaal is gemaakt voor oudere mensen. Het is vaak zachter, kleiner en zit boordevol calorieën en eiwitten in een kleine portie.
Drinkvoeding is een maaltijd in een fles of pak, soms vloeibaar, soms als poeder dat je aanmaakt. Denk aan merken als Nutridrink, Fortimel of Resource. Waarom is dat nodig? Oudere mensen hebben vaak minder trek, maar wel meer voedingsstoffen nodig.
Hun lichaam moet harder werken om op gewicht te blijven. Een kleinere maag, moeite met kauwen of slikken, of medicijnen die de eetlust beïnvloeden, spelen allemaal mee.
Een fles Nutridrink van 200 ml levert ongeveer 300 kcal en 12 gram eiwit. Dat is soms meer dan een boterham met kaas.
Het is dus geen vervanging voor alles, maar een aanvulling of een tijdelijke steun.
Het doel is simpel: genoeg energie binnenkrijgen zonder dat het een zware opgave wordt.
Wanneer is het echt nodig?
Je merkt het vaak aan kleine signalen. Je vader laat eten staan, valt af zonder dat hij het wil, of is snel moe.
Misschien heeft hij na een operatie even extra ondersteuning nodig. Of hij heeft door medicijnen minder trek, maar zijn lichaam vraagt om meer.
Drinkvoeding is handig als kauwen of slikken moeilijk gaat. Denk aan mensen met Parkinson, dementie of na een beroerte. Een vloeibare maaltijd is dan makkelijker en veiliger.
Ook bij slikklachten kan een logopedist adviseren om te starten met aangepaste voeding. Soms is het tijdelijk. Na een ziekenhuisopname kan iemand even geen zin of energie hebben om te koken. Een paar weken Nutridrink of Fortimel helpt om weer op kracht te komen.
Maar het kan ook langer duren, bij chronische aandoeningen of ernstig ondergewicht.
Twijfel je? Bespreek het met de huisarts of een diëtist.
Zij kijken naar gewicht, eetlust en ziektebeeld. Zij geven aan of het nodig is en welk product past.
Hoe werkt het en wat zijn de opties?
Drinkvoeding komt in verschillende vormen. Klaar om te drinken uit een fles of pak, of als poeder dat je mengt met water.
De smaken variëren van vanille en aardbei tot koffie of chocolade. Ook zijn er neutrale varianten die je door sauzen of soep kunt doen. Veelgebruikte merken in de thuiszorg zijn Nutridrink van Nutricia, Fortimel van Danone Nutricia Care en Resource van Nestlé Health Science. Ze zijn verkrijgbaar bij de drogist, online of via de thuiszorgwinkel.
Prijsindicaties (indicatief, 2024): De keuze hangt af van voorkeur, slikvermogen en dieetwensen.
- Nutridrink fles 200 ml: €2,50 – €3,50 per stuk
- Fortimel Compact 200 ml: €2,80 – €3,80 per stuk
- Resource Drink 200 ml: €2,40 – €3,40 per stuk
- Poederverpakkingen (bv. Nutridrink Multi Fibre poeder): €15 – €25 per blik (maakt circa 5-7 liter)
Sommige producten zijn dikker, andere zijn dunner. Sommige bevatten extra vezels, andere zijn vezelarm bij maagklachten.
Let op: vraag altijd of het vergoed wordt via de zorgverzekering of Wlz. Soms zit het in een maaltijdvoorziening of via de diëtist. Ook voor hulpmiddelen voor vervoer naar de dagbesteding kan een eigen bijdrage van toepassing zijn.
Prijzen, vergoedingen en praktische hulp
Drinkvoeding is zonder recept verkrijgbaar. Bij de apotheek, drogist of online.
In de thuiszorgwinkel kun je vaak proefpakketten krijgen. Soms is een diëtist nodig voor een advies op maat en een recept voor vergoeding. Wist je dat buiten zijn in de natuur ook bijdraagt aan een betere eetlust en welzijn?
Vergoeding hangt af van je situatie. Als je valt onder de Wet langdurige zorg (Wlz) of Wmo, kan maaltijdondersteuning geregeld worden. In de praktijk regelt de gemeente of het zorgkantoor dit. Vraag bij je zorgverzekeraar na of er een vergoeding is voor dieetvoeding op medische indicatie.
Tip: vraag een proefpakket aan bij de thuiszorgwinkel of leverancier. Proef verschillende smaken en texturen.
Zo ontdek je wat je voorkeur heeft zonder dat je meteen een grote voorraad koopt. De hoeveelheid hangt af van de behoefte. Soms is 1 fles per dag genoeg als aanvulling.
Bij ernstig ondergewicht kunnen het er 2 à 3 worden. De diëtist berekent de benodigde calorieën en eiwitten op basis van gewicht en activiteit.
Praktische tips voor mantelzorgers en thuiszorg
Maak het makkelijk en gezellig. Zet de fles even in een bak met warm water als je hem koud vindt.
Warme dranken zijn vaak aantrekkelijker. Gebruik een mooi glas, geen plastic beker.
Dat voelt minder ‘medisch’. Bied drinkvoeding aan tussen de maaltijden door, niet vlak voor het eten. Gebruik eventueel hulpmiddelen voor het verbeteren van de eetlust, zodat de trek in vast voedsel behouden blijft.
Een halfuurtje na de lunch of het avondeten werkt vaak goed. Let op slikveiligheid.
Bij slikklachten kan een logopedist adviseren over de juiste dikte. Soms is een aardappelpuree-achtige textuur veiliger. Gebruik dan de juiste aangepaste producten, niet zomaar een dikke shake. Bewaar flessen koel en goed afgesloten.
Poeder altijd droog bewaren en binnen de houdbaarheid gebruiken. Gemaakte drankjes niet langer dan 24 uur in de koelkast bewaren.
Houd een eet- en drinkdagboek bij. Noteer wat, hoeveel en hoe het ging. Dit helpt de diëtist om het plan bij te stellen.
Blijf altijd kijken naar het totaalplaatje: vocht, calorieën, eiwit, en plezier. En tot slot: blijf kijken naar de mens, niet alleen naar de fles.
Soms is een slokje met een verhaal belangrijker dan de kilocalorieën. Het doel is niet alleen vullen, maar ook genieten.