Hulpmiddelenpakket van de zorgverzekeraar: Wat zit erin?
Je staat voor de deur van de fysiotherapeut en merkt dat je net even wat meer steun nodig hebt dan vorig jaar.
Of je moeder kan niet meer zonder rollator naar de supermarkt. Dan begint de zoektocht: wie betaalt wat? Het zorgstelsel is een doolhof, maar ik leg je uit hoe het zit met hulpmiddelen en de zorgverzekeraar. Geen ingewikkelde taal, gewoon duidelijk.
Hulpmiddelen via zorgverzekeraar
De zorgverzekeraar vergoedt vooral medische hulpmiddelen. Denk aan dingen die je echt nodig hebt voor een behandeling, verpleging of revalidatie.
Het gaat dan om spullen die je niet zomaar in de winkel koopt, maar die onderdeel zijn van je medische zorg. Een goed voorbeeld is een verstelbaar hoog-laag bed. Dit bed is nodig voor de verpleegkundige of mantelzorger om je goed te verzorgen zonder rugklachten te krijgen. Ook een speciale matras tegen doorliggen valt hieronder.
Deze hulpmiddelen zitten in het basispakket van je zorgverzekering. Daarnaast zijn er hulpmiddelen die je thuis gebruikt, maar die wel medisch noodzakelijk zijn.
Denk aan zuurstofapparatuur voor COPD-patiënten of een tillift voor mensen die niet meer zelfstandig kunnen opstaan.
De verzekeraar kijkt hierbij streng naar de medische noodzaak. VGZ, een grote zorgverzekeraar, vergoedt onder andere hoortoestellen, therapeutische elastische kousen (TEK) en hulpmiddelen voor incontinentie of een stoma. Bij sommige hulpmiddelen, zoals een hoortoestel, moet je wel een eigen bijdrage betalen. Check dit altijd van tevoren.
Hulpmiddelen via gemeente
Hulpmiddelen die je helpen om zelfstandig te wonen, vallen onder de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Dit loopt via de gemeente, niet via je zorgverzekeraar.
Denk aan een rolstoel, een traplift of een elektrische deuropener. Deze hulpmiddelen zijn niet medisch, maar gericht op je dagelijks leven. Je vraagt ze aan bij het Wmo-loket van je gemeente.
De gemeente beoordeelt of je hulp nodig hebt en welk hulpmiddel het beste past.
Een traplift kost al snel tussen de €2.000 en €5.000, afhankelijk van het type en de lengte van de trap. Een elektrische deuropener is vaak goedkoper, rond de €500 tot €1.500. De gemeente kan een eigen bijdrage vragen, maar deze is inkomensafhankelijk.
Let op: eenvoudige loophulpmiddelen zoals een rollator, krukken of een looprek vallen niet onder de Wmo. Die moet je zelf aanschaffen of eventueel lenen via een thuiszorgwinkel.
Eenvoudige loophulpmiddelen niet meer vergoed
Rollators, krukken en looprekken zitten niet meer in het basispakket van de zorgverzekering. Dit is een belangrijk punt.
Veel senioren denken dat ze deze hulpmiddelen vergoed krijgen, maar dat is niet meer zo. De reden? Deze hulpmiddelen worden niet langer gezien als medisch noodzakelijk.
Ze zijn te koop in de winkel of te leen bij een thuiszorgwinkel.
Een eenvoudige rollator kost tussen de €50 en €150, afhankelijk van het merk en de kwaliteit. Wil je toch een rollator vergoed krijgen? Dan moet er sprake zijn van een specifieke medische indicatie, zoals een ernstige loopbeperking.
Dit is uitzondering, niet de regel. Bespreek dit altijd met je huisarts of fysiotherapeut.
Vergoedingen voor hulpmiddelen
De vergoeding van hulpmiddelen hangt af van drie voorwaarden: medische noodzaak, geschiktheid en doelmatigheid.
De zorgverzekeraar beoordeelt of een hulpmiddel voldoet aan 'de stand van de wetenschap en praktijk'. Dit klinkt ingewikkeld, maar het betekent gewoon dat het hulpmiddel effectief en veilig moet zijn.
Incontinentie en stoma
Een voorbeeld: een speciaal matras tegen doorliggen wordt vergoed als je langdurig bedlegerig bent en een hoog risico op doorligwonden hebt. Een standaard matras uit de winkel voldoet dan niet. De verzekeraar kijkt naar je specifieke situatie. VGZ vergoedt incontinentiemateriaal en stomamateriaal.
Dit valt onder medische hulpmiddelen. Je krijgt een vergoeding als je een doktersverklaring hebt.
De hoogte van de vergoeding hangt af van je polis en je eigen risico. Voor incontinentiemateriaal betaal je vaak een eigen bijdrage. Bij VGZ is dit ongeveer €15 per maand voor volwassenen. Bij stoma’s is de vergoeding vaak volledig, maar controleer dit altijd.
Zelf kosten declareren bij een zorgverlener zonder contract
Sommige hulpmiddelen moet je eerst zelf betalen en daarna declareren bij je zorgverzekeraar. Dit gebeurt als de leverancier geen contract heeft met je verzekeraar.
Dit is vervelend, maar het kan voorkomen. Bij VGZ declareer je via de Mijn VGZ-app of website.
Je uploadt de factuur en de bon. Binnen enkele weken krijg je het geld terug, mits het hulpmiddel vergoed wordt. Bewaar altijd alle bonnen en facturen.
Een voorbeeld: je koopt een speciale schoenenzool bij een orthopedisch schoenmaker zonder contract. De kosten zijn €80. Je declareert dit bij VGZ en krijgt (deels) vergoed, afhankelijk van je polis.
Machtiging aanvragen
Voor sommige hulpmiddelen heb je vooraf toestemming nodig van je zorgverzekeraar. Dit heet een machtiging. Zonder machtiging kan de vergoeding worden geweigerd.
Vraag deze tijdig aan, want het duurt soms weken. VGZ vraagt een machtiging voor hulpmiddelen zoals een hoog-laag bed, een tillift of een elektrische rolstoel.
Je huisarts of specialist moet een verklaring invullen. Deze verklaring bewijst dat het hulpmiddel medisch noodzakelijk is.
Tip: vraag de machtiging aan vóórdat je het hulpmiddel koopt of huurt. Zo voorkom je dat je zelf voor de kosten opdraait. Check de website van je verzekeraar voor het aanvraagformulier.
Eisen aan een hulpmiddel
Een hulpmiddel moet voldoen aan bepaalde eisen. Het moet veilig zijn, passen bij je situatie en niet onnodig duur. De zorgverzekeraar beoordeelt dit.
Een te dure rolstoel wordt bijvoorbeeld niet vergoed als een goedkopere variant ook voldoet.
Functioneringsgericht voorschrijven is hierbij belangrijk. Dit houdt rekening met je stoornis, beperkingen, participatieproblemen en specifieke situatie.
Een fysiotherapeut of ergotherapeut kan helpen bij het kiezen van het juiste hulpmiddel. Voorbeeld: een verstelbare stoel voor ouderen. De stoel moet stabiel zijn, gemakkelijk in en uit te stappen en passen bij je lengte en gewicht. Een te lage stoel is niet geschikt voor iemand met knieproblemen.
Zorgpolis stelt voorwaarde aan de verstrekking van een hulpmiddel
Je zorgverzekering voor senioren bepaalt welke hulpmiddelen vergoed worden en onder welke voorwaarden. Niet alle polissen zijn hetzelfde.
Een budgetpolis vergoedt minder dan een naturapolis of een restitutiepolis. Bij VGZ hangt de vergoeding af van je polis.
Een naturapolis vergoedt alleen hulpmiddelen van gecontracteerde leveranciers. Een restitutiepolis geeft meer vrijheid, maar is vaak duurder. Check je polisvoorwaarden. Tip: vraag altijd bij je eigen zorgverzekeraar na wat precies vergoed wordt en of er nog een seniorenkorting op de zorgverzekering mogelijk is.
Verschillen per polis zijn groot. Een telefoontje of mailtje kan een hoop misverstanden voorkomen.
Heb ik recht op een hulpmiddel?
Je hebt recht op een hulpmiddel als er sprake is van medische noodzaak. Dit beoordeelt je huisarts of specialist.
Zij schrijven een verklaring uit. De zorgverzekeraar of gemeente beslist daarna of je het hulpmiddel krijgt. Check altijd of een hulpmiddel via Wmo (gemeente) of basispakket (verzekeraar) loopt. Mocht je er samen niet uitkomen, dan kan de ombudsman bij klachten over de zorgverzekeraar je ondersteunen.
Eenvoudige loophulpmiddelen vallen buiten het basispakket. Voor een rollator moet je dus naar de gemeente of zelf kopen.
Een praktische tip: begin op tijd. Het aanvragen van een hulpmiddel kan weken duren. Vraag advies aan een wijkverpleegkundige of ergotherapeut. Zij kennen de regels en kunnen je helpen bij de aanvraag.
Functioneringsgericht voorschrijven
Functioneringsgericht voorschrijven betekent dat het hulpmiddel past bij je dagelijks leven. Het houdt rekening met wat je kunt en wat je nodig hebt.
Een ergotherapeut kan helpen bij het bepalen van de juiste hulpmiddelen. Voorbeeld: je hebt een rollator nodig, maar je armen zijn zwak. Dan is een lichtgewicht rollator met handremmen geschikter dan een zware rollator. De ergotherapeut bekijkt je situatie en adviseert.
De zorgverzekeraar vergoedt alleen hulpmiddelen die functioneel zijn. Een te duur of te ingewikkeld hulpmiddel wordt niet vergoed.
Kies altijd voor een hulpmiddel dat bij je past en niet onnodig duur is.
De wereld van hulpmiddelen kan ingewikkeld zijn, maar met deze uitleg ben je beter voorbereid. Vraag altijd advies, check je polis en vraag op tijd een machtiging aan. Zo voorkom je verrassingen en zorg je dat je de juiste hulpmiddelen krijgt.