Hulpmiddelen voor mensen met een evenwichtsstoornis en sporten
Een evenwichtsstoornis kan je wereld flink op zijn kop zetten. Dat ene wandelingetje naar de supermarkt voelt ineens als een expedities.
Toch hoef je niet langs de kant te zitten. Met de juiste hulpmiddelen kun je gewoon blijven bewegen, sporten en genieten van je dag.
Je veilig en zeker voelen is de eerste stap. Daar draait het om. Dit is je gids om weer met plezier in beweging te komen.
Wat is een evenwichtsstoornis en waarom bewegen zo essentieel is
Een evenwichtsstoornis betekent dat je je evenwicht moeilijk kunt bewaren. Je voelt je onzeker op je benen, alsof je op een boot staat.
Soms gaat het plotseling, soms sluimert het er al jaren in. De oorzaken lopen uiteen: van duizeligheid en oorproblemen tot spierzwakte of medicijnen.
Het gevolg is vaak hetzelfde: je beweegt minder omdat je bang bent om te vallen. En dat is precies wat je niet wilt. Bewegen is namelijk de beste remedie tegen een evenwichtsstoornis.
Het klinkt tegenstrijdig, maar het is echt zo. Door te sporten train je je spieren, vooral je beenspieren en je core (je romp). Je lichaam leert sneller reageren als je uit evenwicht raakt. Je zelfvertrouwen groeit. Het draait allemaal om veilig oefenen. En daarvoor zijn speciale hulpmiddelen die jou de steun geven die je nodig hebt.
De juiste steun: van wandelstok tot loophulpmiddel
Het juiste hulpmiddel maakt een wereld van verschil. Het begint vaak bij een simpele wandelstok.
Kies er een die op de juiste hoogte staat: als je rechtop staat, moet de knop tot aan je pols reiken. Een wandelstok geeft steun bij een lichte onzekerheid. Je zet hem neer op de zwakke kant.
Zo simpel kan het zijn. Merken zoals Dijkhuis of Drive hebben lichtgewicht modellen van aluminium die makkelijk inklappen.
Een logische stap verder is de driepoot-wandelstok. Die staat steviger op de grond dan een enkele stok. Ideaal als je af en toe een momentje van onzekerheid hebt.
De prijs ligt rond de €25 tot €40. Voor wie meer steun nodig heeft, is er de loophulp.
Dit is een soort kruk met een beugel erop, waardoor je hem stevig vastpakt.
Dit voelt veiliger dan een kruk alleen. Je kunt er ook een kleine boodschap mee dragen. Kijk naar merken zoals Trust Care of Let’s Go. Ze kosten ongeveer €50 tot €80.
De volledige rollator is voor velen een uitkomst. Hij biedt vierpuntssteun en een zitje om even uit te rusten.
Voor sporten is een lichtgewicht rollator met grote wielen interessant. Die zijn geschikt voor oneffen paden in het park. Een stevige wandelrollator van bijvoorbeeld Trust Care (de Let’s Move) of het merk Hepro licht in de €200-€300 segment.
Let op: een rollator is niet bedoeld om op te fietsen of mee te joggen. Hij is er voor de stabiele beweging.
Voor de fanatieke sporter onder ons is er de sportieve loophulp, soms 'walking frame' genoemd. Dit is een lichtgewicht frame zonder wieltjes, dat je optilt en vooruit zet. Het voelt alsof je een stevig hekwerk bij je draagt.
Je kunt er mee hurken en oefeningen mee doen. Dit is een specialistisch hulpmiddel dat, net als hulpmiddelen voor mensen met een dwarslaesie op latere leeftijd, soms via de thuiszorg of een fysiotherapeut te regelen is, of te koop bij speciaalzaken voor ongeveer €100-€150.
Specifieke sportieve hulpmiddelen en hun prijsindicatie
Als je de deur uitgaat om te sporten, wil je dat je hulpmiddel met je meekan. Een speciale wandelwagen voor volwassenen, een zogenaamde 'rollator-wandelwagen', is een uitkomst. Dit is een stevige rollator met een groot mandje én een zitje.
Je kunt er kilometers mee wandelen. De wandelwagens van Vitea Care (de Vitea Walk) zijn populair en kosten rond de €250.
Ze zijn robuust en hebben een ruime zitting. Fietsen kan ook, maar wel met beleid.
Een driewielfiets geeft veel stabiliteit. Je stapt makkelijk over de framebuis heen en je zit laag, met je beide voeten bijna op de grond. De fiets kantelt niet zomaar om.
Een basis driewielfiets van Merits of Vitea Care heb je vanaf €600.
Wil je elektrische ondersteuning? Dan betaal je al snel €1500 tot €2500. Dit is een investering, maar geeft je enorme vrijheid. De thuiszorg kan je soms helpen met een aanvraag voor een dergelijk hulpmiddel.
Denk ook aan speciale accessoires, zoals hulpmiddelen bij intimiteit en chronische ziekte. Een wandelstokhouder voor aan je rollator, zodat je hem makkelijk meeneemt.
Een drinkbekerhouder voor tijdens het wandelen. Een heupgordel of valband is een optie voor de sportieve wandelaar.
Dit is een soort riem met een handvat erop. Een begeleider kan je hieraan vasthouden als je een onzeker stukje loopt. De prijs van zo'n gordel ligt tussen de €40 en €70.
Merken zoals Aidapt hebben deze in het assortiment. Voor in het zwembad zijn er speciale waterproof wandelstokken. Deze roesten niet en geven steun in het water.
Zwemmen is een geweldige sport bij een evenwichtsstoornis omdat het gewicht van het water je draagt.
Een waterstok kost ongeveer €30. Je kunt ook kiezen voor een handvat dat je aan de kant van het zwembad vasthoudt, een zogenaamd 'zwembadhandvat'. Dit helpt bij het in- en uitstappen.
Praktische tips om veilig en met plezier te sporten
Begin klein. Je hoeft geen marathon te lopen.
Een wandeling van 10 minuten met je loophulp is al een overwinning.
Bouw het langzaam op. Misschien begin je met 3 keer per week 10 minuten, en na een maand ben je al toe aan 15 minuten. Luister naar je lichaam.
Een beetje spierpijn is normaal, maar duizeligheid of extreme vermoeidheid is een teken om rustig aan te doen. Zorg dat je schoenen goed zijn. Schoenen met een gladde zool zijn levensgevaarlijk. Kies voor wandelschoenen met een goed profiel.
Ze moeten steun geven rond je enkels. Laat je adviseren in een speciaalzaag.
Goede schoenen kosten vaak tussen de €80 en €120, maar ze zijn elke euro waard. Ze voorkomen dat je uitglijdt, ook als je per ongeluk op een oneffen ondergrond stapt.
Gebruik je hulpmiddel correct. Zet een wandelstok altijd aan de kant van je 'goede' been. Als je linkerbeen zwak is, zet je de stok links.
Als je een loophulp of rollator gebruikt, zet deze nooit te ver van je lichaam af.
Je moet er makkelijk bij kunnen zonder te hoeven bukken. Oefen dit eerst in huis, voordat je de straat op gaat. Vraag hulp als je het spannend vindt.
De eerste keer sporten met een neurologische aandoening is eng. Vraag een familielid, vriend of mantelzorger om mee te gaan.
Samen op pad voelt veiliger. Sommige gemeentes hebben 'beweegcoaches' of speciale sportgroepen voor ouderen.
Daar leer je anderen kennen die met dezelfde uitdagingen te maken hebben. Samen bewegen is leuker en je motiveert elkaar. En tot slot: vergeet niet dat het doel is om plezier te hebben.
Het gaat niet om hoe snel je gaat, maar dat je beweegt. Voel de zon op je gezicht, geniet van de omgeving. Met de juiste hulpmiddelen en een dosis moed kun je je bewegingsvrijheid terugkrijgen. Stap voor stap.