Hulpmiddelen voor mensen met een beperkte handfunctie en hobby's
Jeuk, dat is wat je soms voelt. Een hobby waar je van houdt, maar je vingers werken niet meer mee.
De knoopjes van een naaiwerkje zijn te klein, de verfkwast glijdt uit je hand, of de bladzijdes van je boek vouwen om is een gevecht.
Het voelt alsof je lichaam je in de steek laat. Maar dat hoeft niet zo te zijn. Er bestaat een hele wereld aan slimme hulpmiddelen die je helpen om gewoon weer te doen wat je leuk vindt. Dit gaat niet over zorg, dit gaat over vrijheid.
Wat zijn die hulpmiddelen eigenlijk?
Stel je voor dat je een extra paar handen krijgt, of een paar handen die sterker zijn dan de jouwe. Dat is precies wat deze hulpmiddelen doen.
Ze zijn kleine, slimme trucjes die je grijpkracht vergroten, je stabiliteit geven of een activiteit makkelijker maken.
Het zijn geen ingewikkelde apparaten, vaak gewoon stukjes plastic, rubber of metaal die net even anders zijn vormgegeven. Denk aan een simpel plastic hulpstukje waarmee je moeiteloos een rits omhoog trekt. Of een antislipmatje waarop je boek perfect blijft liggen.
Ze lossen een heel specifiek probleem op, zodat jij je weer kunt concentreren op je hobby, in plaats van op je vingers. Het draait allemaal om zelfstandigheid en plezier.
Waarom zijn ze zo belangrijk?
Je hobby's zijn veel meer dan alleen een tijdverdrijf. Het is wat je leven kleur geeft.
Het zorgt voor ontspanning, een gevoel van prestatie en het houdt je brein scherp.
Als je door fysieke ongemakken moet stoppen met haken, tuinieren of lezen, dan voelt dat als een stukje van jezelf verliezen. Dat is niet niks. Door de juiste hulpmiddelen te gebruiken, blijf je doen wat je lief is.
Je voorkomt frustratie en pijn in je handen en armen. Je hoeft niet afhankelijk te worden van anderen om je knutselproject af te maken of om je dagelijkse wandeling te maken met je verrekijker. Het geeft je de regie terug over je eigen leven en vrije tijd.
De kern: hoe werkt het?
De meeste hulpmiddelen voor ouderen met een verstandelijke beperking werken volgens een paar simpele principes. Ze vergroten het oppervlak waarmee je grijpt, verlichten de druk op je vingers of zorgen dat het voorwerp stabiel blijft.
Het draait allemaal om het compenseren van kracht of precisie die je mist. Neem nu een knijper met lange armen.
Dit is een soort tang die je bedient met je hele hand, niet alleen met je vingers. Door in de handvatten te knijpen, gaat de andere kant van de tang dicht. Je gebruikt de kracht van je hele onderarm in plaats van alleen je zwakke vingers. Dit werkt voor van alles: een stukje vlees oppakken, een sok aantrekken of iets van de grond rapen.
Een ander goed voorbeeld is een antislipmat. Dit is een dunne, flexibele mat die je op tafel legt.
Hij blijft plakken aan de ondergrond en heeft een ruw oppervlak. Als je er een boek, een bord of een schaakbord op legt, schuift er niets meer weg. Zo kun je met één hand een bladzijde omslaan, want je hoeft het boek niet meer vast te houden met de andere hand.
Voor lezen is er de bladzijdehulp. Dit is een simpel plastic of metalen haakje dat je op de pagina legt.
Je kunt met één vinger de pagina makkelijk omslaan zonder dat je de pagina hoeft vast te pakken.
Ideaal voor mensen met reuma of parkinson, of als hulpmiddelen bij een spierziekte op latere leeftijd gewenst zijn, waarbij fijne bewegingen moeilijk zijn.
Soorten hulpmiddelen voor je hobby's
De wereld van hulpmiddelen voor mensen met een beperking is groot. We kunnen ze grofweg indelen per activiteit.
Voor de lezer en de puzzelaar
Hieronder vind je een paar concrete voorbeelden met prijzen, zodat je een beeld krijgt van wat er mogelijk is.
- Boekensteunen met antislip: Deze staan rechtop en houden je boek open. Je hoeft niets vast te houden. Prijzen liggen tussen de €15 en €25. Merken zoals Flyp of Rehasense hebben goede modellen.
- Verstelbare leesbrillen: Dit zijn brillen met een leesgedeelte dat je naar boven of beneden kunt klappen. Zo hoef je steeds van bril te wisselen. Vanaf €25 te koop bij drogisterijen en thuiszorgwinkels.
- Grote puzzelmat: Een schuimrubberen mat die je op tafel kunt leggen. Je kunt je puzzel opbouwen en hem inklappen als je moet stoppen, zonder dat de stukjes verschuiven. Een mat van 90x60 cm kost ongeveer €20.
Voor de creatieveling: breien, haken en tekenen
Lezen en puzzelen vereist precisie, iets waar je vingers soms niet aan toe zijn. Deze hobby's zijn prachtig, maar vragen veel van je handen. Tuinieren is heerlijk, maar het is zwaar werk voor je handen.
- Speciale breinaalden: Naalden met een zachte, dikke grip (vaak schuimrubber). Ze liggen comfortabeler in de hand en verminderen drukpunten. Een set van 2 naalden kost rond de €10 tot €15. Merk Clover heeft ergonomische modellen.
- Gripversterkers voor pennen: Dit zijn zachte, dikke hulzen die je over een potlood of pen schuift. Ze maken de grip dikker en zachter, wat de druk op je vingers vermindert. Ze zijn vaak in een setje te koop voor €5 tot €10.
- Elektrische scharen: Vergeelde, zware scharen zijn verleden tijd. Een elektrische schaar opent en sluit automatisch met een druk op de knop. Ze zijn er al vanaf €30, tot €60 voor een professioneler model.
Voor in de tuin
- Tuingereedschap met lange steel: Kies voor gereedschap met een ergonomische greep en een langere steel. Dit voorkomt dat je diep hoeft te bukken en geeft meer hefboomwerking. Prijzen variëren van €20 voor een schoffel tot €50 voor een snoeischaar.
- Stoeltje op wielen: Een tuinbankje dat je voort kunt rollen. Zo werk je zittend en hoef je niet steeds op te staan en hurken. Een degelijk model kost rond de €50.
- Wiedeg: Een soort grijper op een lange steel waarmee je onkruid kunt wieden zonder te hoeven bukken. Vanaf €15 te koop.
Praktische tips om te beginnen
Je hoeft niet alles in één keer aan te schaffen. Begin klein en kijk wat voor jou het grootste probleem oplost.
Het draait allemaal om het vinden van de juiste oplossing voor jouw specifieke uitdaging. Uiteindelijk draait het allemaal om één ding: blijven genieten. Blijven doen wat je liefhebt.
Tip 1: Probeer het eerst. Ga naar een thuiszorgwinkel of een speciaalzaak. Vaak mag je de hulpmiddelen uitproberen. Voel hoe het in je hand ligt. Werkt het echt voor jou? Neem je eigen hobby-materiaal mee, zoals een breinaald of een boek, om het te testen.
Tip 2: Vraag het je verzekering. Soms, als het om medische hulpmiddelen gaat die door een arts of ergotherapeut zijn voorgeschreven, kun je een vergoeding krijgen vanuit de basisverzekering of een aanvullende verzekering. Informeer hier altijd naar bij je zorgverzekeraar.
Tip 3: Combineer met techniek. Een hulpmiddel is handig, maar soms helpt het ook om je techniek aan te passen. Probeer eens een andere houding aan te nemen of werk in kortere sessies. Een ergotherapeut kan je hier perfect bij helpen.
Tip 4: Vraag hulp bij het aanschaffen. Het kan overweldigend zijn. Vraag een familielid, vriend(in) of mantelzorger om je te helpen met zoeken en bestellen. Samen kom je verder.
Met de juiste hulpmiddelen wordt die drempel weer lager en kun je weer met volle teugen genieten van je passies.
Want een hobby geef je niet zomaar op.