Hulpmiddelen voor mantelzorgers: Worden deze vergoed?
Mantelzorgers zorgen vaak dag in, dag uit voor een partner, ouder of kind. Dat is intensief, en soms zelfs een tweede baan naast je werk.
Een veelgestelde vraag is: krijg je hulp of geld voor die zorg?
En welke hulpmiddelen worden eigenlijk vergoed? Dit overzicht helpt je op weg, zonder ingewikkelde termen. We zetten de belangrijkste regelingen, vergoedingen en praktische tips op een rij.
Vergoedingen en regelingen voor mantelzorgers
Er bestaat geen landelijk recht op een vast bedrag voor mantelzorg. Wel zijn er verschillende regelingen waarmee je ondersteuning of een vergoeding kunt krijgen.
De meeste lopen via je gemeente (Wmo), de zorgverzekering of de Wet langdurige zorg (Wlz). De SVB betaalt een persoonsgebonden budget (PGB) uit.
Mantelzorgwaardering van de gemeente
Veel gemeenten bieden een blijk van waardering, zoals een cadeaubon, een dagje uit of een kleine financiële tegemoetkoming. Dit is geen wettelijk recht, maar een vrijwillige regeling. De hoogte en vorm verschillen per gemeente: soms €50,- per jaar, soms €250,-, soms alleen een attentie. Vraag na bij het Wmo-loket of het lokale steunpunt mantelzorg wat er mogelijk is.
De Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) is er voor ondersteuning thuis. Mantelzorgers kunnen hulp krijgen, bijvoorbeeld via een indicatie voor de persoon die je verzorgt.
Tegemoetkoming via Wmo
Soms leidt dat tot een PGB waarmee jij als mantelzorger kunt worden betaald. Ga naar het Wmo-loket van je gemeente voor een intake. Neem een overzicht van de zorgtaken mee, dat helpt bij de bespreking.
Werk je en zorg je voor een naaste? Dan heb je recht op kortdurend zorgverlof.
Zorgverlof via werkgever
Je krijgt maximaal het aantal uren per week dat je werkt, tot 2 keer per jaar.
Je werkgever betaalt minstens 70% van je loon door. Is er langdurige zorg nodig? Dan kun je tot 6 keer per jaar een werkweek onbetaald verlof opnemen. Overleg tijdig met je werkgever en leg afspraken schriftelijk vast.
Ondersteuning en respijtzorg
Mantelzorg kan zwaar zijn. Gelukkig zijn er vormen van ondersteuning die de druk verlichten.
Denk aan tijdelijke vervangende zorg, maar ook aan technologie die dagelijkse taken makkelijker maakt. Respijtzorg betekent dat iemand anders tijdelijk de zorg overneemt, zodat jij even kunt bijtanken.
Respijtzorg: tijdelijk de zorg overdragen
Dat kan thuis of in een zorglocatie. De vergoeding loopt via de aanvullende verzekering, niet via de basisverzekering. Bekijk voor een goede zorgverzekering voor senioren je polis of bel je zorgverzekeraar over de dekking voor vervangende zorg. Ook zijn er soms lokale regelingen via de Wmo.
Vraag bij het Wmo-loket na of er respijtzorg wordt vergoed. Technologie kan helpen bij dagelijkse taken en eenzaamheid verminderen.
Zorgrobots en technologie
Denk aan slimme pillendozen, valdetectie, spraakgestuurde hulpmiddelen of een zorgrobot die helpt bij herinneringen of contact. Deze hulpmiddelen zijn lang niet allemaal duur: een eenvoudige pillendoos kost circa €20,- tot €60,-, een spraakassistent vanaf €50,-. Voor complexere hulpmiddelen zoals een zorgrobot of valdetectiesysteem liggen prijzen tussen €300,- en €1.500,-.
Een deel hiervan kan via de Wmo of PGB worden vergoed, afhankelijk van de indicatie. Informeer bij je gemeente of bekijk de opties om hulpmiddelen te lenen via de zorgverzekeraar.
Financiële regelingen
Naast ondersteuning zijn er financiële regelingen die mantelzorgers kunnen ontlasten. Die lopen via de SVB, de belastingdienst of de gemeente.
We lichten er een paar uit. Een PGB is een budget waarmee je zelf zorg inkoopt, bijvoorbeeld hulp van een mantelzorger.
Persoonsgebonden budget (PGB)
Een PGB kan worden toegekend vanuit de Wmo, Wlz, Zorgverzekeringswet of Jeugdwet. De SVB betaalt het PGB uit. Let op: leg afspraken vast in een zorgovereenkomst, ook bij familie.
Dat voorkomt discussies en is nodig voor de SVB. De hoogte van het budget hangt af van de indicatie en de zorgbehoefte, waarbij het loont om zorgverzekeraars te vergelijken op basis van hun hulpmiddelenbeleid.
Belastingvoordelen en toeslagen
Vraag bij het Wmo-loket of het zorgkantoor na welk budget redelijk is. Er zijn verschillende fiscale regelingen voor mantelzorgers. Zo is er een heffingskorting voor wie langdurig zorgt, en kun je soms een deel van de zorgkosten aftrekken. Voor kinderen met intensieve zorg is soms een dubbele kinderbijslag mogelijk.
Als je een bijstandsuitkering hebt, kun je in sommige gemeenten een reiskostenvergoeding krijgen voor zorggerelateerde ritten.
Vraag dit na bij je gemeente. Ook een mantelzorgparkeervergunning kan helpen: in diverse gemeenten mag je gratis parkeren bij zorgadressen.
Praktische tips voor mantelzorgers
Wil je aan de slag met ondersteuning of een vergoeding? Pak het stap voor stap aan.
Begin met het aanvragen van mantelzorgwaardering bij het Wmo-loket of het steunpunt mantelzorg. Check je aanvullende verzekering voor vergoeding van vervangende zorg en een mantelzorgmakelaar. Leg afspraken vast in een zorgovereenkomst bij een PGB, ook bij familie.
Tip: begin met een intake bij het Wmo-loket. Vaak ontdek je daar sneller wat er mogelijk is dan je denkt.
Houd een overzicht van je uren en kosten, dat helpt bij aanvragen.
En vraag bij je werkgever naar de mogelijkheden voor zorgverlof, inclusief de loondoorbetaling. De Tweede Kamer wil een plan voor mantelzorgers binnen 6 maanden (februari 2024). Het SER-advies benadrukt dat werk en mantelzorg beter te combineren moeten zijn. Houd de ontwikkelingen in de gaten, want er komen mogelijk extra regelingen bij.
Tot slot: vraag altijd na wat er lokaal speelt. Gemeenten verschillen, en soms zijn er kleine regelingen die net het verschil maken.