Hulpmiddelen voor het onderhouden van de tuin op leeftijd
Een tuin is zoveel meer dan alleen een stukje grond. Het is je eigen plekje, waar je de lente ruikt en de zon voelt.
Maar als je ouder wordt, merk je dat je lichaam soms niet meer wil meewerken. Die knieën, die rug... Het kan een uitdaging worden.
Toch hoef je je geliefde tuin niet op te geven. Met de juiste hulpmiddelen blijft tuinieren een heerlijke, en vooral veilige, hobby.
Waarom een tuin op leeftijd een cadeautje is
Tuinieren is gezond. Echt waar. Het houdt je lichaam en je hoofd actief.
Je bent lekker buiten, je zit niet de hele dag binnen. Even je handen in de aarde, dat werkt ontspannend. Je ziet iets groeien en bloeien wat jij zelf hebt geplant.
Dat geeft een trots gevoel. Zo'n eigen moestuin of een bloemenborder is een reden om naar buiten te gaan.
Natuurlijk, je bent geen twintig meer. Je spieren zijn minder sterk en je gewrichten protesteren sneller. Een middagje onkruid wieden kan zomaar een dag spierpijn betekenen. Dat is niet erg, maar het mag de pret niet drukken.
Het gaat erom dat je slim omgaat met je energie. Je tuin moet je plezier brengen, niet alleen maar pijn.
Hulpmiddelen zijn daarbij je beste vriend. Ze zijn er niet om je te vertellen dat je het niet kunt, maar om je te helpen het wél te doen. Ze verdelen het werk, zodat jij de leuke dingen kunt blijven doen.
Denk aan het kiezen van de juiste planten, het genieten van de bloemen en het oogsten van je eigen groenten. De zware klusjes?
Die laat je over aan je gereedschap.
De juiste tools: van grond tot bloem
De meeste tuinclubs voor senioren en de thuiszorg adviseren om te beginnen met je gereedschap. Een scherp snoeimes is fijn, maar het is belangrijk dat je hand niet overbelast raakt. Kies voor gereedschap met een ergonomisch handvat.
Dat ligt lekkerder in de hand en voorkomt pijnlijke blaren of kramp.
Merken als Gardena en Fiskars hebben speciale lijnen voor ouderen, met lichtgewicht materialen. Denk aan een telescopische heggenschaar.
Je kunt de lengte instellen, zodat je niet omhoog hoeft te reiken. Zo bereik je de hoge takken zonder een ladder te beklimmen. Of een kantelbare grasmaaier.
Je duwt 'm voort, maar hij draait zichzelf om, zodat jij geen zware bochten hoeft te maken.
Deze machines zijn vaak elektrisch, dus geen getil met zware benzinetanks. Voor het wieden van onkruid zijn er speciale wiederscharen. Die werken als een soort tang, zodat je niet hoeft te hurken of op je knieën hoeft te zitten. Je kunt staand je gang gaan.
Dit beschermt je rug en knieën enorm. Ook een simpele tuinbank op wielen is een uitkomst.
Je schuift 'm makkelijk mee van plek naar plek. Even zitten tijdens het werk is geen luxe, het is slim.
Werkbanken en verhoogde plantenbakken
Als je moeite hebt met bukken of hurken, dan zijn verhoogde plantenbakken je redding. Dit zijn bakken die op een frame staan, op heuphoogte. Je kunt er staand of zittend aan werken.
Je hoeft niet meer op de grond te zitten. Dit is ideaal voor kruiden, aardbeien of bloemen.
Je ziet ze goed en je kunt ze makkelijk verzorgen. De grond blijft ook langer vochtig.
Je kunt ze kopen in allerlei maten. Een smalle bak voor aan de schutting of een grote bak als eyecatcher. Ze zijn gemaakt van hout, metaal of kunststof.
Kunststof is licht en onderhoudsvrij, hout ziet er mooi uit maar moet wel behandeld worden.
Zorg dat de bak een goede drainage heeft, zodat het water weg kan lopen. Niets is vervelender dan planten die verdrinken. Een andere optie is een werktafel. Dit is een soort verhoogde werkbank.
Je kunt er gereedschap op leggen, planten op verpotten, of je koffie op zetten. De hoogte is zo gemaakt dat je er comfortabel bij kunt staan.
Soms hebben ze ook een opbergvakje voor je handschoenen en zaadjes. Zo heb je alles bij de hand en hoef je niet telkens heen en weer te lopen.
Water geven zonder gedoe
Water geven is een zware klus. Die gieter van tien liter is vol en dan moet je ook nog sjouwen.
Een tuinslang is ook zwaar en je blijft erover struikelen. De oplossing? Een druppelsysteem of een sproeier op statief. Je sluit de slang aan en zet de sproeier neer.
De rest doet hijzelf. Jij kunt ondertussen in de schaduw zitten of iets anders doen.
Een druppelsysteem is nog slimmer. Je legt een leiding langs je plantenbakken. Met kleine slangetjes leidt het water direct naar de wortels. Dit is zuiniger en beter voor de planten.
Je kunt een timer op de kraan zetten. Dan gaat het water automatisch aan en uit.
Ideaal als je een dagje weggaat of als je het zelf niet meer kunt tillen. Je planten blijven blij, en jij ook. Let wel op dat je de slang niet over het pad legt.
Als je slechter ter been bent, is een struikelgevaar snel gebeurd. Gebruik een haspel om de slang netjes op te rollen.
Er zijn ook lichtgewicht slangen van rubber of PVC die niet zo zwaar zijn en niet kinken. Zo wordt water geven weer een simpele klus in plaats van een gevecht.
Veilig tuinieren: je lijf en je tuin
Veiligheid gaat voor alles. Een ongeluk zit in een klein hoekje, vooral als je even niet oplet.
Draag altijd stevige schoenen, ook als je alleen even in de voortuin staat. Een open schoen met een losse zool is een valpartij op wachten. En handschoenen. Die beschermen niet alleen tegen doornen, maar ook tegen scherp gereedschap en vieze grond die bacteriën kan bevatten.
Zorg voor voldoende schaduwplekken. Een parasol of een terrasoverkapping is heerlijk, net zoals bij sociale ontmoetingsplekken voor senioren.
Je kunt even bijkomen zonder in de volle zon te staan. Zonnebrandcrème op je armen en nek is ook geen overbodige luxe.
En vergeet niet te drinken! Een fles water bij de hand houden is slim. Je bent sneller uitgedroogd als je ouder bent, zonder dat je het doorhebt. Als je een tuinman of hulp in de huishouding krijgt via de Wmo of PGB, bespreek dan hoe je een dementievriendelijke tuin kunt inrichten en wat je zelf nog wilt doen.
Misschien wil je het onkruid zelf doen, maar het maaien van het gras liever uitbesteden. Of het snoeien van de hoge bomen.
Zorg dat ze weten welke gereedschappen je hebt en hoe die werken. Zo voorkom je dat ze je dure heggenschaar kapotmaken.
Praktische tips voor een onderhoudsvriendelijke tuin
Je hoeft niet alles in één keer te doen. Verdeel je werk.
Vandaag de rozen snoeien, morgen de border wieden. Zo blijf je het bijhouden en wordt het geen berg werk. Kies voor planten die weinig eisen stellen. Vaste planten zoals salvia, lavendel of geraniums bloeien lang en hebben weinig water nodig.
Ze zijn sterk en doen het bijna altijd goed. En tot slot: geniet ervan.
- Gebruik boomschors of split in je borders. Dit houdt het vocht vast en het onkruid krijgt veel minder kans.
- Leg over je borders stapstenen. Zo kom je bij je planten zonder in de aarde te trappen.
- Gebruik een kruiwagen met twee wielen. Die staat stabiel en kiept niet om.
- Zorg dat je tuinpaden breed genoeg zijn voor een rollator of een tuinstoel.
Tuinieren is een proces. Het hoeft niet perfect.
Een beetje rommelig mag best. Het gaat om het plezier dat je beleeft. De geur van aarde, de bijtjes die rondzoemen, de eerste bloem die opengaat.
Dat is waar het om draait. Met de juiste hulpmiddelen en aandacht voor een fijne sfeer in huis kun je daar nog jarenlang van genieten, zonder dat je lichaam in de weg zit.