Hulpmiddelen voor handwerken met artrose: Breien en haken
Je handen doen zo ontzettend veel voor je. Ze koken, vegen, knuffelen en houden van al die kleine projectjes die je zo graag doet.
Maar soms protesteren ze. Artrose, dat vervelende gerommel in je gewrichten, kan breien en haken flink in de weg zitten. Die fijne prikkelende pijn in je vingers, stijve duimen... het maakt een hobby die je ontspant ineens een opgave. Gelukkig hoef je je hobby niet op te geven.
Met een paar slimme hulpmiddelen kun je vaak gewoon weer door. Het is een kwestie van de juiste tools vinden, zodat je handen de rust en steun krijgen die ze nodig hebben.
Waarom die gewrichten wat extra steun verdienen
Artrose in je handen of vingers betekent dat het kraakbeen slijt. Dat zorgt voor pijn en stijfheid, vooral bij fijne, herhalende bewegingen.
Breien en haken zijn precies dat: eindeloos dezelfde kleine bewegingen herhalen. Je vingers moeten constant spanning vasthouden, de naalden of haaknaald draaien en de steken tellen. Dat kan voor flink wat ongemak zorgen. Je merkt het misschien als je na een uurtje moet stoppen, of dat je ’s nachts wakker wordt van een zeurende pijn in je duim.
Een hulpmiddel is niet voor 'zwakke' mensen. Het is een verstandige keuze om je gewrichten te ontzien.
Je bespaart je lichaam onnodige slijtage en kunt langer van je passie genieten.
Het gaat om het plezier, niet om de prestatie.
De basis: ontspannen vasthouden is het halve werk
Het begint allemaal bij hoe je je breinaalden of haaknaald vasthoudt. Veel pijn ontstaat door een te strakke, krampachtige grip.
Je spieren spannen aan en je gewrichten worden extra belast. Daarom zijn er hulpmiddelen die je helpen om losser en met minder kracht te werken. Denk aan breiringen en haakringen.
Dit zijn lichte ringen van kunststof of metaal die je om je vinger schuift.
Aan de ring zit een soort pinnetje of klemmetje waar je de naald of het garen aan bevestigt. Je hoeft de naald niet meer zelf vast te houden. De ring doet het werk. Je hand kan ontspannen blijven.
Een ander simpel maar effectief hulpmiddel zijn brei- en haaknaalden met een extra dikke, zachte grip. Deze handvatten zijn vaak gemaakt van zacht schuim of rubber.
Ze zijn veel dikker dan een standaard naald. Je hoeft veel minder kracht te zetten om ze vast te houden. Dit verlicht de druk op je duim- en vingerknokkels.
Naalden met een draaibaar bolletje
Merken zoals Prym hebben Comfort-naalden met een ergonomische, zachte grip. Ze voelen zacht en warm aan, wat prettig is als je last hebt van stramme gewrichten.
De prijs ligt rond de €4 tot €8 per naald, afhankelijk van de dikte. Een kleine investering met een groot effect. Een speciale variant zijn breinaalden met een draaibaar bolletje aan het uiteinde.
Dit bolletje draait met je beweging mee, waardoor je pols en vingers minder hoeven te draaien tijdens het breien. Dit vermindert de belasting op je duimgewricht aanzienlijk. Ze zijn iets duurder, vaak tussen de €10 en €15 per stuk, maar voor wie serieuze pijn in de duim heeft, een uitkomst.
Steun voor je project: de brei- of haakstandaard
Je handen hebben het al druk genoeg. Waarom zou je ook nog eens het gewicht van je breiwerk moeten dragen?
Een brei- of haakstandaard neemt dit werk uit je handen. Het is een apparaatje, vaak van hout of metaal, waar je je breiwerk op legt. De standaard houdt de steken op spanning en draait je werk voor je.
Jij hoeft alleen nog maar de naalden te bewegen. Dit is een totaal andere manier van werken.
Het voelt in het begin misschien onwennig, maar de ontlasting voor je armen, schouders en handen is enorm. Er zijn verschillende soorten. De meest bekende is de 'Knitting Nancy' of een elektrische breimachine, maar er zijn ook mechanische hulpjes die je handmatig bedient.
Denk aan een simpele breiraam van hout, die je op schoot of op tafel kunt zetten. Je bevestigt je werk erin en kunt het draaien met een hendel.
De handkrachttrainer voor spierondersteuning
Prijzen voor een eenvoudig houten breiraam beginnen bij ongeveer €30. Voor een elektrische breimachine, die je helpt met breien en ook kan draaien, betaal je al snel €150 tot €300.
Dit is een serieuze aanschaf, maar voor iemand die door artrose niet meer kan breien, kan het de sleutel zijn om de hobby voort te zetten. Een andere invalshoek is het versterken van de spieren rondom de gewrichten. Een handkrachttrainer, een simpel bolletje met veren dat je in je hand knijpt, kan helpen om de spieren die je nodig hebt bij het breien en haken te versterken. Dit is geen direct hulpmiddel voor het breien zelf, maar het kan wel helpen om de pijn te verminderen.
Gebruik het dagelijks, een paar keer per dag, voor een korte periode. Begin met de lichtste weerstand en bouw het langzaam op. Een handkrachttrainer koop je al voor €5 tot €15.
De juiste materialen: garen en naalden
Naast de hulpmiddelen om vast te houden of je werk te ondersteunen, kun je ook handige hulpmiddelen voor het openen van verpakkingen gebruiken of je materiaal aanpassen.
Kies voor garen dat soepel glijdt. Stug, ruw garen geeft meer weerstand en dat voel je in je vingers. Katoen of een mix van acryl en katoen is vaak soepeler dan pure wol. Probeer eens een garen met een glansje, dat glijdt makkelijker over je naald.
Daarnaast is de dikte van het garen en de naald belangrijk. Ga voor dikkere naalden en garen.
Je maakt dan grotere steken, wat minder fijn en minder belastend is voor je ogen en handen.
Voor haakwerk kun je overwegen om een haaknaald te gebruiken met een zogenaamde 'ergonomische haaknaald'. Dit is een naald met een heel groot, zacht handvat, soms in een driehoekige vorm. Het doel is hetzelfde: een ontspannen greep, net zoals bij ergonomisch tuingereedschap voor senioren.
Merken zoals Addi of Prym hebben goede opties. Ze zijn vaak iets duurder, rond de €10 tot €20, maar het comfort is onbetaalbaar.
Probeer ze uit in een hobbywinkel als dat kan. Voel hoe ze in je hand liggen.
Praktische tips om het vol te houden
Het draait allemaal om het plezier. Een hulpmiddel is geen teken van opgeven, maar een slimme manier om je hobby te behouden.
Een paar dingen om in gedachten te houden: Met de juiste ondersteuning hoef je je creativiteit niet in te perken. Je handen hebben je een leven lang dienst gedaan.
- Neem regelmatig pauzes. Zet een timer. Elk kwartier even 5 minuten rust. Leg je werk weg, strek je vingers en draai je polsen.
- Wissel af. Brei een halfuur, dan een halfuur haken. Of wissel van project. Een kleiner project, zoals een washandje, is lichter om vast te houden dan een grote deken.
- Verwarm je handen. Een warme handdoek of een warmtekussen om je handen en polsen kan de stijfheid voor het breien verminderen. Een warm bad voor je handen doet ook wonderen.
- Probeer, en probeer nog eens. Elk hulpmiddel went. Geef het een paar dagen de tijd. Het voelt misschien anders, maar je lichaam past zich aan.
- Vraag om hulp. Misschien kan iemand je helpen met het opwinden van de bollen garen. Of met het uitzoeken van de juiste naalden. Samen is leuker.
Gun ze de steun en de rust die ze nu verdienen. Zo blijft breien en haken een bron van vreugde, ontspanning en een prachtig eindproduct waar je trots op kunt zijn.
Ga ervoor, en geniet van elke steek.