Hoeveel ruimte moet er achter een relaxfauteuil vrij blijven?

Portret van Redactie SZNL, Redactie
Redactie SZNL
Redactie
Sta-op Stoelen & Ergonomisch Zitten · 2026-02-15 · 6 min leestijd

Een relaxfauteuil is een plek om tot rust te komen. Je wilt er heerlijk in wegduiken zonder dat je achteruit botst tegen de muur.

Toch is er vaak onduidelijkheid over hoeveel ruimte je precies vrij moet houden.

Te weinig ruimte zorgt voor irritatie en zelfs gevaar. Te veel ruimte maakt je kamer onnodig onhandig. In deze handleiding leg ik je stap voor stap uit hoe je de perfecte afstand berekent.

We houden rekening met de bewegingen van een sta-op stoel, de kantelbare rugleuning en de uitklappende voetensteun. Zo weet je zeker dat je veilig en comfortabel zit.

Wat je nodig hebt voordat je begint

Voordat je de meetlat pakt, zorg je dat je de juiste spullen bij de hand hebt.

  1. Een rolmaat van minimaal 3 meter. Een simpele bouwmaat is vaak te kort voor de diagonale bewegingen.
  2. Papier en pen. Je wilt de maten direct noteren, want uit het hoofd werken gaat bijna altijd mis.
  3. De handleiding van je relaxfauteuil. Hierin staan de exacte maten van de stoel, inclusief de maximale stand.
  4. Masking tape (schilderstape). Dit gebruik je om virtueel de ruimte af te plakken op de vloer.
  5. Een eventuele wandbeugel of hulpmiddel dat in de buurt staat. Je moet weten of deze in de weg zit.

Je hebt geen professionele gereedschapskist nodig, maar een goede voorbereiding scheelt een hoop gedoe. Neem de tijd. Een goede meting duurt ongeveer 15 tot 20 minuten. Het voorkomt dat je later de stoel moet verplaatsen of zelfs moet retourneren omdat hij niet past.

Stap 1: Bepaal de basismaat van de stoel

Elke relaxfauteuil heeft een eigen voetafdruk. Je begint met het meten van de stoel in de meest compacte stand: recht op zitten, voetensteun ingeklapt.

  1. Zet de stoel op een lege plek. Zorg dat de stoel stabiel staat.
  2. Meet de breedte van de stoel. Doe dit op het breedste punt, meestal de armleuningen. Bij een gemiddelde thuiszorg stoel is dit vaak tussen de 75 en 90 cm.
  3. Meet de diepte van de zitting (van de muur tot de voorkant van de zitting). Een comfortabele zitdiepte voor senioren ligt vaak tussen de 50 en 55 cm.
  4. Meet de totale hoogte. Handig om te weten voor eventuele bovenkasten, maar voor de vloerruimte is dit minder relevant.
  5. Meet de afstand van de vloer tot de achterkant van de rugleuning. Bij veel sta-op stoelen steekt de mechaniek iets uit.

Veelgemaakte fout: Vergeet niet dat de armleuningen vaak breder zijn dan de zitting zelf. Je loopt anders later alsnog tegen de muur aan. Deze basismaat is je startpunt. Vanuit hier gaan we de bewegingen berekenen.

Stap 2: Bereken de ruimte voor de rugleuning en het kantelmechanisme

Een relaxfauteuil leunt achterover. Omdat je hierin vaak langere tijd doorbrengt, is het belangrijk om te weten hoe je doorligplekken voorkomt. Dit is de belangrijkste reden voor extra ruimte.

  1. Leun achterover in de maximale ligstand. Vraag hulp of doe dit heel voorzichtig zelf.
  2. Meet vanaf de muur tot aan de achterkant van de rugleuning in deze stand. Tel hier minimaal 10 cm extra bij op voor ventilatie en om beschadiging van de muur te voorkomen.
  3. Let op het kantelmechanisme. Sommige stoelen (zoals die van Het Ritme of Nieuw Koploper) hebben een actief kantelsysteem. De stoel beweegt dan in een boog naar achteren.
  4. Meet de diagonale afstand vanaf de vloer tot de muur. Gebruik de rolmaat vanaf de achterpoten tot aan de muur in de ligstand.

De stoel schuift namelijk iets naar voren terwijl hij achterover helt. Je moet dus zowel de horizontale als de diagonale ruimte checken. Specifieke maatvoering: Reken op een minimale vrije ruimte van 15 tot 20 cm achter de stoel in ligstand.

"Een stoel die te dicht op de muur staat, kan niet goed ventileren en het mechanisme slijt sneller."

Bij smalle kamers (zoals in een aanleunwoning) is 10 cm het absolute minimum, maar dat voelt al snel benauwd.

Tijdsindicatie: 5 minuten meten en controleren. Veelgemaakte fout: De stoel alleen rechtop meten. De ligstand neemt vaak 20% meer ruimte in beslag achterwaarts.

Stap 3: De uitklapbare voetensteun en voorste ruimte

Hoewel de vraag gaat over ruimte achter de stoel, is de voorkant essentieel voor de totale beweging. De voetensteun klapt naar voren uit en neemt ruimte in.

  1. Klap de voetensteun volledig uit. Zorg dat je been er comfortabel op rust.
  2. Meet de lengte van de voetensteun tot het uiteinde. Bij veel Topaz of Perform stoelen is dit ongeveer 50 tot 60 cm.
  3. Meet de afstand tot de tegenoverliggende muur of meubelstuk. Er moet minimaal 30 cm vrije loopruimte overblijven voor je voeten en om makkelijk op te staan.
  4. Controleer of je been gestrekt kan zonder de voetensteun te raken. Dit is belangrijk voor de doorbloeding.

De combinatie van de achteroverliggende rug en de uitgeklapte voetensteun bepaalt de totale 'zweefruimte' in je kamer, wat direct invloed heeft op je rustmomenten en zitcomfort.

Je wilt niet dat je stoel in de looproute komt te liggen. Praktische tip: Als je een kleine kamer hebt, kies dan voor een stoel met een 'wallaway' mechanisme. Deze schuift niet alleen achterover, maar beweegt ook iets naar voren, waardoor je minder achterruimte nodig hebt. Dit vind je vaak bij merken als Velder of Nieuw Koploper.

Stap 4: De virtuele test met masking tape

Nu je de maten hebt, is het tijd voor de visuele test. Dit is de leukste en meest effectieve stap. Maatvoering: Bij een standaard relaxfauteuil (breedte 85 cm) heb je in totaal ongeveer 120 cm nodig in de diepte (inclusief achterruimte en voetensteun).

  1. Plak met de masking tape de contouren van de stoel op de vloer. Gebruik de maten uit stap 1 (breedte en diepte).
  2. Plak ook de extra ruimte achter de stoel af. Teken een lijn op 15 cm achter de achterste tape-lijn.
  3. Plak de uitgeklapte voetensteun uit met extra tape. Zorg dat je de hoek van 90 graden aanhoudt.
  4. Loop eromheen. Ga zitten op een krukje op de plek waar de stoel komt te staan. Beweeg alsof je in de stoel zit.
  5. Check of je makkelijk kunt opstaan. Bij seniorenzorg is het essentieel dat er ruimte is voor een eventuele rollator of wandbeugel.

Veelgemaakte fout: Vergeet niet dat je ook ruimte nodig hebt om langs de stoel te lopen.

Een stoel die in een nauw gangetje staat, is een struikelgevaar.

Stap 5: Controle op obstakels en aansluitingen

De stoel is nu gepland, maar er zijn altijd verborgen obstakels. Als je een elektrische sta-op stoel hebt, let dan op de kabel.

  1. Check de wandcontactdozen. Zitten er stoppen achter de stoel? Je moet er makkelijk bij kunnen zonder de stoel te verplaatsen.
  2. Controleer de vloerbedekking. Een hoogpolig tapijt kan de stoel minder stabiel maken. Een harde vloer is het beste.
  3. Kijk naar de richting van de deur. De stoel mag de doorgang niet blokkeren als deze openstaat.
  4. Is er ruimte voor hulpmiddelen? Denk aan een wandbeugel naast de stoel. Hiervoor heb je minimaal 30 cm extra ruimte naast de stoel nodig.

Deze moet vrij kunnen liggen en mag niet onder de stoel worden geklemd.

Verificatie-checklist

Voordat je de stoel definitief plaatst, loop je deze lijst na. Als je overal 'ja' op kunt antwoorden, zit je goed. Met deze stappen weet je zeker dat je relaxfauteuil perfect past.

  • Stap 1: Zijn de basismaten (breedte en diepte) correct opgemeten?
  • Stap 2: Is er minimaal 15 cm vrije ruimte achter de stoel in ligstand?
  • Stap 3: Is er voldoende ruimte voor de uitgeklapte voetensteun zonder tegen andere meubels te stoten?
  • Stap 4: Is de loopruimte rondom de stoel minimaal 60 cm breed?
  • Stap 5: Zijn stopcontacten en wandbeugels bereikbaar?
  • Algemeen: Voelt de ruimte niet benauwd en kun je makkelijk opstaan?

Je creëert een veilige, comfortabele plek waar je optimaal kunt ontspannen. Neem de tijd voor de meting, want met het juiste onderhoud van je elektrische relaxfauteuil gaat je stoel jarenlang mee.

Portret van Redactie SZNL, Redactie
Over Redactie SZNL

Expert content over seniorenzorg ouderenzorg thuiszorg hulpmiddelen

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Sta-op Stoelen & Ergonomisch Zitten
Ga naar overzicht →