Artrose bij senioren: Welke hulpmiddelen verlichten de pijn?
Wat is artrose eigenlijk?
Stel je voor dat je knie of heup een scharnier is. In een gezond gewricht zit een soort kussentje, kraakbeen, dat soepel beweegt en schokken dempt.
Bij artrose slijt dit kussentje langzaam weg. Het bot gaat dan soms wat wringen en het wordt ruwer.
Dat veroorzaakt pijn, stijfheid en soms een vervelende krak. Het is dus eigenlijk slijtage. Je hoort wel eens: "ach, dat hoort bij het ouder worden".
Dat is zo, maar het betekent niet dat je er niets aan kunt doen. Je gewrichten zijn je kostbaarste bezit.
Als ze zeuren, luister er dan naar. Door de pijn ga je vaak minder bewegen. Dat is een valkuil, want stilstand zorgt juist voor meer stijfheid. Het is een vicieuze cirkel.
Artrose komt het meest voor in de knieën, heupen, handen en rug.
De pijn voelt vaak zeurend en is erger bij beweging. Soms voelt het ook wat aan als een griepje in je gewricht. De koude en vochtige dagen in Nederland kunnen de klachten verergeren. Herkenbaar? Dan is het goed om te weten dat je met de juiste middelen de regie terugpakt.
De juiste schoenen en steunzolen
Je voeten dragen je hele gewicht. Zijn je schoenen verkeerd, dan voel je dat door je hele lichaam, tot aan je nek toe.
Voor artrose in de knieën of heupen is een goede schoen het allerbelangrijkste begin. Je wilt een schoen met een goede demping en een stabiele hiel. Kijk naar merken als Ecco of Gabor.
Deze merken begrijpen dat een ouder voetje wat meer ruimte nodig heeft. Ze bieden vaak uitneembare voetbedden, zodat je er je eigen steunzool in kunt leggen.
De prijs voor een degelijke, comfortabele schoen ligt vaak tussen de €120 en €180.
Dat is een investering, maar je draagt hem elke dag. Een steunzool is een echte gamechanger. Je kunt ze bij de orthopeed laten aanmeten, maar er zijn ook prima kant-en-klare exemplaren in de drogist of online te koop. Merken als Sidas of Powerstep hebben speciale zolen die de druk op je knieën verlagen.
Ze kosten tussen de €30 en €60. Ze verdelen je gewicht beter en zorgen dat je voet in de juiste stand staat. Probeer ze eens uit in je schoenen.
Kniescharen en andere mobiliteitshulpmiddelen
Als je merkt dat het opstaan uit een lage stoel steeds meer moeite kost, is het tijd voor een hulpmiddel. Je hoeft je hier echt niet voor te schamen. Integendeel, het geeft je juist vrijheid.
Een handig hulpmiddel is een knieschaar of een kruk met een zitje.
Een knieschaar (ook wel knie-beugel genoemd) zet je vast aan de poten van je stoel. Je kunt je er makkelijker mee optrekken.
De bekende UpCare knieschaar is een goed voorbeeld. Hij is makkelijk te bevestigen en kost rond de €40. Je kunt hem ook meenemen naar het restaurant of op visite.
Zo hoef je nooit meer te wachten tot iemand je een hand geeft.
Een andere optie is een kruk met een zitje, zoals de Turny stoel. Dit is eigenlijk een verhoogde stoel die je helpt bij het opstaan. Hij is stabiel en veilig. Je zit comfortabeler en je hoeft minder diep te zakken.
De prijs van zo'n stoel ligt tussen de €150 en €250. Het is een wereld van verschil voor je heupen en knieën.
Warme dekens en koude packs
Soms is het een kwestie van temperatuur. Warmte ontspant de spieren rondom het pijnlijke gewricht.
Kou zorgt juist voor het intrekken van zwelling en het verdoven van de pijn. Een goede kruik is een must-have in iedere seniorenwinkel. Een elektrische deken van Medisana of Beurer geeft diepe warmte die, net als het gezelschap van een huisdier, zorgt voor rust en ontspanning die tot diep in de spieren doordringt.
Je kunt hem op de bank gebruiken of zelfs als omslagdoek. De prijzen variëren van €40 tot €70.
Zorg wel dat je een exemplaar koopt met een automatische uitschakeling voor de veiligheid. Voor acute opvlammingen van artrose is een koude pack ideaal. Je kunt een speciale gel-pack kopen die je in de vriezer legt, of een zak diepvrieserwten gebruiken (gewikkeld in een theedoek!). Leg het nooit rechtstreeks op de huid.
Een koude pack van Physicool koelt snel en effectief. Zo'n pack kost ongeveer €15 tot €25. Het helpt de ontsteking te kalmeren.
Hulpmiddelen voor de handen
Artrose in de handen is vervelend. De kleinste taken, zoals een potje openen of een knoopje dichtdoen, worden een uitdaging.
Gelukkig zijn er super slimme oplossingen die je leven makkelijker maken. Denk aan een knopendraaier. Dit is een simpel plastic hulpje waarmee je moeiteloos knopen door je kleding draait.
Een setje kost maar een paar euro, vaak rond de €5. Je kunt ze ook gebruiken voor het vastdraaien van doppen op potten.
Een andere handige is de kurkentrekker met hefboom. De kurkentrekker van OXO is beroemd om zijn comfortabele greep. Je zet hem op de kurk en klapt de hefboom om.
Geen kracht meer in je pols nodig. Hij kost ongeveer €20.
Voor in de keuken zijn er snijplanken met zuignappen en groentehouders. Zo schuift de plank niet weg en hoef je niet hard te drukken met je hand.
Kijk ook naar bestek met een dikkere, zachte greep. Merken als Sammons Preston hebben speciaal bestek voor artrosepatiënten. Een vork of lepel kost ongeveer €10 tot €15. Het voelt meteen veel prettiger aan.
Praktische tips voor dagelijks leven met artrose
Naast hulpmiddelen zijn er simpele gewoontes die helpen. Je hoeft geen marathon te lopen, maar dagelijks veilig bewegen is essentieel.
Zwemmen of fietsen is vaak het beste. Het gewicht van je lichaam wordt gedragen door water of het zadel, niet door je gewrichten. Probeer je dag te plannen.
Doe de zwaardere klussen op momenten dat je minder pijn hebt. Verdeel taken op. Doe boodschappen in delen of laat ze bezorgen.
Gebruik een boodschappenkarretje op wieltjes; dat is een stuk makkelijker tillen. Verdeel je huis slim.
Zorg dat de dingen die je vaak gebruikt op hoogte zijn, dus op keukenblad of tafel. Buig niet te veel voorover. Gebruik een grijper om iets van de grond te pakken, zodat je niet hoeft te hurken. Een grijper kost tussen de €10 en €20 en is een onmisbare bondgenoot.
En tot slot: wees lief voor jezelf. Luister naar je lichaam.
Soms is een warm bad met Epsom zout (€5 per kilo) het beste medicijn. Gun jezelf rust. Artrose is een marathon, geen sprint. Met de juiste hulpmiddelen en een dosis humor kom je een heel eind. Je bent niet alleen, en er is zoveel te doen om, ook met aandacht voor je hartgezondheid, het leven draaglijk en zelfs leuk te maken.